Տարիներ շարունակ ամուսինս քնեցրել ու բռնաբարել է ինձ՝ գաղտնի լուսանկարելով
Երբ Քեյթը (անունը փոխված է) մի երեկո նստել էր ամուսնու հետ զրուցելու, պատկերացում անգամ չուներ, թե ինչ է նա պատրաստվում բացահայտել։ «Ես քեզ բռնաբարել եմ։ Քեզ քնեցրել եմ դեղերով ու լուսանկարել տարիներ շարունակ», — ասել էր ամուսինը։ Քեյթը քարացել էր։ Նա պարզապես չէր հավատում լսածին։ «Նա դա ասաց այնպես, ասես ասելը՝ “վաղը պոլոնեզ պիտի պատրաստենք, հացը կտանե՞ս դու”», — պատմում է նա։ Նախազգուշացում․ նյութում առկա են սեռական բռնության նկարագրություններ։ Տարիներ շարունակ ամուսնու վարքագիծը տանը եղել է վերահսկող ու բռնարար։ Նա հաճախ բռնի էր, չարաշահում էր դեղերը։ Քեյթը երբեմն արթնացել էր այն պահին, երբ նա սեռական հարաբերության մեջ էր՝ չնայած Քեյթը քնած էր և չէր կարող համաձայնություն տալ։ Դա բռնաբարություն էր։ Ամուսինը հետո ափսոսանք էր հայտնում, համոզելով նրան, թե իբր քնած է եղել ու տեղյակ չի եղել՝ ինչ է անում։ Նա պնդում էր, որ հիվանդ է և օգնության կարիք ունի։ Քեյթը հավատացել էր նրան ու օգնել մասնագետների օգնություն ստանալու հարցում։ Բայց իրականում ամուսինը գիշերը թեյի մեջ քնաբեր էր լցնում, որպեսզի Քեյթը չարթնանա ու նա կարողանա բռնաբարել։ Երբ ամուսինը խոստովանեց, ասաց. «Եթե ոստիկանություն դիմես, իմ կյանքը կավարտվի»։ Քեյթը չդիմեց։ Նա չէր ուզում հավատալ, որ իր երեխաների հայրն իրականում կարող էր այդպիսի բան անել։ Սակայն ժամանակի ընթացքում սարսափը սկսեց անդրադառնալ Քեյթի առողջության վրա։ Նա ուժեղ հիվանդացավ, կտրուկ նիհարեց ու սկսեց պանիկայի նոպաներ ունենալ։ Ամուսնու խոստովանությունից մոտ մեկ տարի անց, հերթական նոպայի ժամանակ, Քեյթը պատմեց ամեն ինչ քրոջը։ Վերջինս զանգեց մորը, մայրը՝ ոստիկանություն։ Քեյթի ամուսինը ձերբակալվեց ու հարցաքննվեց։ Սակայն չորս օր անց Քեյթը կապվեց Դևոնի և Կոռնուոլի ոստիկանության հետ՝ ասելով, որ պատրաստ չէ շարունակել գործը։ «Պատրաստ չէի։ Դա վիշտ էր ոչ միայն ինձ համար, այլ նաև երեխաների։ Նրանց հայրը այլևս երբեք չպետք է նույնը լիներ», — ասում է նա։ Չնայած դրան՝ Քեյթը չէր ուզում, որ ամուսինը շարունակեր ապրել իրենց տանը, ու նա տեղափոխվեց։ Դրանից հետո Քեյթը սկսեց ավելի պարզ հասկանալ՝ ինչ էր տեղի ունեցել։ Վեց ամիս անց նա կրկին դիմեց ոստիկանություն։ Գործը հետաքննում էր դետեկտիվ Մայք Սմիթը։ Նա օգնեց Քեյթին գիտակցել, որ նա ծանր հանցագործության զոհ է։ «Նա ինձ ուժ տվեց։ Ես չէի հասկացել, որ իմ ուժը վերցրել էին։ Նա բացատրեց, որ դա բռնաբարություն էր», — ասում է Քեյթը։ Նախկին ամուսնու բժշկական փաստաթղթերը կարևոր ապացույց դարձան։ Նա խոստովանությունից հետո վճարել էր՝ մասնավոր հոգեբույժի հետ հանդիպման համար։ Այդ սեանսի ժամանակ նա ասել էր, որ քնեցրել է կնոջը, որպեսզի քնած ժամանակ սեռական հարաբերություն ունենա։ Հոգեբույժը գրանցել էր այդ խոսքերը։ Քեյթն ասում է, որ ամուսինը խոստովանել էր նաև Նարկոմաններից Անանունների խմբում, ինչպես նաև իրենց եկեղեցու որոշ ընկերներին։ Ոստիկանական փաստաթղթերը ներկայացվեցին Մեծ Բրիտանիայի դատախազությանը (CPS), սակայն վերջինս սկզբում հրաժարվեց մեղադրանք ներկայացնելուց։ Քեյթը չէր կարողանում հասկանալ՝ ինչու։ «Եթե այսքան խոստովանություններով իմ գործով ապացույցը բավական չէ մեղադրանք առաջադրելու համար, ապա ուրիշների շանսը ո՞րն է», — ասում է նա։ Նա պաշտոնապես բողոքարկեց դատախազության որոշումը։ Վեց ամիս անց CPS-ը հայտարարեց, որ նախկին ամուսինը մեղադրանք կստանա։ Նրանք նաև խոստովանեցին, որ նախնական որոշումը սխալ էր եղել։ «Չնայած մենք հաճախ ճիշտ ենք գնահատում գործերը, այս դեպքում դա չէր կայացել։ Մենք ն
երողություն ենք խնդրում զոհից պատճառված տառապանքի համար», — նշված էր CPS-ի հայտարարության մեջ։ Գործը դատարան ներկայացվեց 2022-ին, երբ ամուսնու խոստովանությունից անցել էր հինգ տարի։ Դատարանում նա պնդում էր, թե իբր Քեյթը սեռական երազանքներ ուներ կապված կապված լինելու ու քնած ժամանակ արթնանալու հետ։ Նա ընդունել էր, որ քնեցրել է նրան, բայց՝ իբր պարզապես կապելու համար։ Նա հերքում էր, որ նպատակն էր բռնաբարել, սակայն երդվյալ ատենակալները չհավատացին։ «Դա կատարյալ անհեթեթություն էր», — ասում է դետեկտիվ Սմիթը։ «Նա ապրած է կյանքի ամենաահավոր սարսափը, իսկ նրանք փորձում էին ներկայացնել նրան որպես այդ ամենում կամավոր մասնակցող»։ Մեկշաբաթյա դատավարությունից հետո նախկին ամուսինը ճանաչվեց մեղավոր բռնաբարության, ներթափանցմամբ սեռական բռնության և դեղի միջոցով վնաս պատճառելու մեջ։ Դատավորը նրան անվանեց «ինքնակենտրոն մարդ, ով միշտ իր կարիքներն է առաջնահերթ համարել» և նշեց, որ նա «չի դրսևորել իսկական զղջում»։ Նա դատապարտվեց 11 տարվա ազատազրկման և ստացավ անժամկետ հեռու մնալու հրահանգ։ Եթե դուք կամ ձեր ծանոթները բախվել են նման խնդիրների, աջակցության հնարավորությունների մասին կարող եք տեղեկանալ BBC-ի Action Line հարթակում։ Երեք տարի անց Քեյթը փորձում է վերակառուցել իր կյանքը երեխաների հետ։ Նրա մոտ PTSD (հետտրավմատիկ սթրեսի խանգարում) և նյարդաբանական խնդիր են ախտորոշել, որոնք պատճառված են անցած սարսափներից։ Քեյթը նմանություններ է տեսնում իր և ֆրանսուհի Ժիզել Պելիկոյի դեպքերի միջև, որի նախկին ամուսինն էլ էր նրան քնեցրել, բռնաբարել և նույնիսկ այլ տղամարդկանց ներգրավել բռնության մեջ։ «Այդ ժամանակ միայն աղոթում էի, որ նա ստանա անհրաժեշտ աջակցությունը և ճանաչումը», — ասում է Քեյթը։ Նման դեպքերում այժմ կիրառվում է «քիմիական վերահսկողություն» տերմինը՝ նկատի ունենալով դեղերի միջոցով ընտանեկան բռնություն կիրառողներին։ Բրիստոլի համալսարանի սեռի և բռնության ուսումնասիրության կենտրոնի պրոֆեսոր Մարիանն Հեսթերը նշում է. «Ամենայն հավանականությամբ սա բավական տարածված է։ Եթե տանը դեղեր կան, հնարավոր է՝ բռնարարն արդեն դրանք որպես գործիք է օգտագործում»։ Ըստ Անգլիայի և Ուելսի ընտանեկան բռնության հանձնակատար Նիքոլ Ջեյքոբսի՝ նման հանցագործությունները հաճախ չեն գրանցվում ոստիկանության տվյալներում՝ համակարգի փոփոխությունների պատճառով։ Նա ընդգծում է, որ ընտանիքի ներսում իրականացվող բռնության բոլոր դեպքերը պետք է պատշաճ գրանցվեն։ Ներքին գործերի նախարարությունը հայտնում է, որ մշակում է նոր ծրագիր, որը կօգնի ոստիկանությանը հայտնաբերել քնեցնելու միջոցով կատարված հանցագործությունները։ Բրիտանական օրենսդրության նոր նախագծով առաջարկվում է սահմանել «վնասակար նյութի կիրառման» նոր իրավական ձևակերպում, որը ներառում է նաև քնեցնելու նպատակով կիրառվող դեղերը։ Սա կխթանի զոհերին դիմել ոստիկանություն։ Քնեցնելը նախկինում արդեն հանցագործություն էր Միացյալ Թագավորությունում՝ տարբեր օրենքների ներքո, այդ թվում՝ դեռ 1861 թվականին ընդունված «Մարդու դեմ հանցագործությունների մասին» ակտի։ Նոր օրենքի համաձայն՝ Անգլիայում և Ուելսում մեղավոր ճանաչված անձինք կարող են մինչև 10 տարի ազատազրկման դատապարտվել։ Արդարադատության նախարարությունը նշում է, որ այս կոնկրետ հանցանքի սահմանումը կօգնի ոստիկանությանը հետևել նման դեպքերին և խթանել զոհերին բարձրաձայնել իրենց պատմությունները։ Իսկ կանանց և աղջիկների դեմ բռնության հարցերով նախարար Ջես Ֆիլիպսն այս հանցանքը բնութագրել է որպես «զզվելի արարք, որը խաթարում է զոհի ինքնավստահությունն ու անվտանգությունը»։ Քննարկվում է նաև օրենքի տարածումը Հյուսիսային Իռլանդիայում։ Շոտլանդիայի կառավարությունն առայժմ նման ծրագրեր չունի, սակայն հետևում է իրավիճակի զարգացմանը։ Քեյթը, ի վերջո, հասավ արդարադատության։ Բայց եթե նա չպայքարեր ու չբողոքարկեր դատախազության սխալ որոշումը, նրա նախկին ամուսինը այժմ ազատության մեջ կլիներ։ «Ցանկանում եմ, որ մարդիկ հասկանան՝ բռնությո
ւնը հաճախ շատ ավելի լուռ է, քան կարծում են։ Ես դեռ սովորում եմ՝ ինչ է իրականում ինձ հետ տեղի ունեցել ու ինչպես է դա ազդել ինձ վրա», — ասում է Քեյթը։ Թարգմանվել է ԱԲ-ի միջոցով։
