Ձեր վճարած եկամտային հարկի մի մասը կարող եք ուղղել ՀԿ-ին, ԶԼՄ-ին կամ կուսակցությանը. հարկային օրենսգրքում փոփոխություններ կկատարվեն .Iravaban.net
Ֆիզիկական անձինք հնարավորություն կստանան իրենց վճարած եկամտային հարկի հաշվին անհատույց հատկացումներ կատարել հասարակական կազմակերպություններին, լրատվական գործունեություն իրականացնող իրավաբանական անձանց և կուսակցություններին։ Այդ հատկացումները կհամարվեն սոցիալական ծախս, ինչպես այսօր առողջապահության և կրթության ծախսերն են։ Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, կառավարությունը սեպտեմբերի 17-ի նիստում հավանություն է տվել «Հայաստանի Հանրապետության հարկային օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացում կատարելու մասին» օրենքի նախագծին և որոշել այն սահմանված կարգով ներկայացնել Ազգային ժողով։ Ի՞նչ է սոցիալական ծախսը այսօր Կառավարության հիմնավորման համաձայն՝ Հայաստանում գործում է ռեզիդենտ քաղաքացիների, բացառությամբ անչափահասների, եկամուտների հայտարարագրման և դրան զուգահեռ՝ սոցիալական ծախսերի համակարգ, որի շրջանակում հայտարարատուները հնարավորություն ունեն իրենց վճարած եկամտային հարկի գումարներից հետ ստանալ իրենց կամ իրենց ընտանիքի անդամների համար կատարված և փաստաթղթերով հիմնավորված առողջապահության ու կրթության ծառայությունների գծով ծախսերի մի մասը։ Ի՞նչ է փոխվում Նախագծով սոցիալական ծախսերի հոդվածը շարադրվում է նոր խմբագրությամբ, և սոցիալական ծախս են համարվելու երկու տեսակի ծախսեր։ Առաջինը մնում է նույնը՝ ֆիզիկական անձի կողմից իր և իր ընտանիքի անդամների համար կատարված առողջապահության, կրթության և բնակարանային ապահովության գծով ծախսերը։ Երկրորդը նոր է. հարկային տարվա համար ֆիզիկական անձի կողմից հասարակական կազմակերպություններին, լրատվական գործունեություն իրականացնող իրավաբանական անձանց, այդ թվում՝ անհատ ձեռնարկատերերին, և կուսակցություններին եկամտային հարկի հաշվին անհատույց հատկացվող դրամական միջոցները։ Ինչպե՞ս կաշխատի Նախագծի լրամշակված տարբերակով հատկացումը կատարվում է յուրաքանչյուր հաշվետու տարվա ավարտից հետո՝ եկամտային հարկի հայտարարագիր ներկայացնելով։ Օրենսգրքի 158-րդ հոդվածում ավելացվում է «հատկացում» հասկացությունը, և սահմանվում է, որ սոցիալական ծախսերը հաշվարկված կամ վճարված եկամտային հարկի գումարից փոխհատուցվում կամ հատկացվում են Կառավարության սահմանած կարգով։ Պարտադիր պայմանն այն է, որ հայտարարագիր ներկայացնելու պարտավորություն կրող անձը հարկային մարմին ներկայացրած լինի էլեկտրոնային ստորագրությամբ վավերացված եկամտային հարկի տարեկան հաշվարկը, այսինքն՝ հայտարարագիրը։ Ամփոփաթերթի համաձայն՝ փոխհատուցման ընթացակարգը սահմանվելու է Կառավարության 2023 թվականի հունիսի 16-ի N 956-Ն որոշմամբ։ Ո՞ւմ կարելի է հատկացնել և որքա՞ն Այս հարցերի պատասխանը նախագծում չկա։ Կառավարությունն է սահմանելու հատկացման առավելագույն չափերը, հասարակական կազմակերպությունների, լրատվական գործունեություն իրականացնող իրավաբանական անձանց և կուսակցությունների շրջանակը, դրանց ներկայացվող չափանիշները, դրանց կողմից հարկային մարմին ներկայացվող տեղեկությունների ցանկը, ինչպես նաև տեղեկությունների ներկայացման ու հրապարակման կարգը։ Ամփոփաթերթում ֆինանսների նախարարությունը պարզաբանել է, որ Կառավարության որոշմամբ առանձին կազմակերպությունների ցանկեր չեն սահմանվելու, այլ սահմանվելու են կազմակերպությունների շրջանակը և չափորոշիչները, ընդ որում՝ այնպես, որ շահառու համարվեն առավելապես հանրօգուտ և սոցիալական նշանակության աշխատանքներ կատարող կազմակերպությունները։ Ի՞նչ առարկություններ են հնչել Նախագծի քննարկման ընթացքում դիտողություններ են ներկայացրել արդարադատության նախարարությունը և Պետական եկամուտների կոմիտեն։ Դրանց մի մասն ընդունվել է, մի մասը՝ ոչ։ Արդարադատության նախարարությունը գրել է, որ գործող կարգավորմամբ սոցիալական ծախսի ինստիտուտն ուղղակիորեն կապված է բացառապես անձնական կամ ընտանեկան սոցիալական կարիքների բավարարման հետ, մինչդեռ նոր լրացումը դուրս է գալիս այդ տրամաբանությունից և վերաբերում է այլ սուբյեկտների ֆինանսավորմանը։ Նախարարությունը նշել է նաև, որ բացակայում է պատճառահետևանքային կապը անձի սոցիալական կարիքի և կատարված ծախսի միջև, իսկ Կառավարությանը վերապահվում է լայն հայեցողական լիազորություն։ Երկու դիտողությունն էլ չի ընդունվել. պատասխանում նշված է, որ նախագծով որոշակիորեն փոխվում է սոցիալական ծախսերի տրամաբանությունը, և որ նշված կազմակերպությունների գործունեության շահառուն նույնպես ֆիզիկական անձինք են։ Նույն նախարարությունը գրել է նաև, որ հիմնավորումը թերի է և նախագիծն ունի լրացուցիչ հիմնավորման կարիք՝ վկայակոչելով Սահմանադրական դատարանի 2014 թվականի ՍԴՈ-1176 որոշումը։ Այս
դիտողությունը նույնպես չի ընդունվել։ Ընդունվել է նախարարության մեկ այլ դիտողություն՝ հոդվածի ձևակերպման վերաբերյալ, և տեքստը խմբագրվել է։ Պետական եկամուտների կոմիտեն գրել է, որ սոցիալական ծախսերի նոր տեսակի սահմանումը պետք է ուղղված լինի քաղաքացիների կարիքների բավարարմանը, այլ ոչ թե անուղղակիորեն պետության կողմից ֆինանսավորվեն լրատվամիջոցները կամ ոչ առևտրային կազմակերպությունները, և որ առաջարկի նպատակահարմարությունը հիմնավորման կարիք ունի։ Այս դիտողությունն ընդունվել է ի գիտություն։ Կոմիտեն նշել է նաև, որ կիրառման մեխանիզմները պարզ չեն, քանի որ նման փոխանցումները որևէ փաստաթղթով չեն փաստաթղթավորվում։ Այս դիտողությունն ընդունվել է, և հենց դրանից հետո նախագիծը լրամշակվել է՝ փոխանցման փոխարեն սահմանելով հայտարարագրով հատկացման կարգը։ Ե՞րբ կգործի Նախագծով օրենքն ուժի մեջ է մտնում պաշտոնական հրապարակմանը հաջորդող օրվանից և կիրառվում է 2026 թվականի և դրան հաջորդող հարկային տարիների մասով հաշվարկված կամ վճարված եկամտային հարկի գումարի հաշվին կատարվող հատկացումների նկատմամբ։ Օրենքից բխող ենթաօրենսդրական ակտերն ընդունվելու են օրենքի ընդունումից հետո՝ եռամսյա ժամկետում։ Քանի որ խոսքը նախագծի մասին է, այն կգործի միայն Ազգային ժողովի կողմից ընդունվելու դեպքում։ Ամփոփում Ամփոփելով՝ նախագծով սոցիալական ծախս կհամարվեն նաև ֆիզիկական անձի կողմից հասարակական կազմակերպություններին, լրատվական գործունեություն իրականացնող իրավաբանական անձանց և կուսակցություններին եկամտային հարկի հաշվին անհատույց հատկացվող միջոցները, հատկացումը կկատարվի տարվա ավարտից հետո՝ եկամտային հարկի հայտարարագիր ներկայացնելով, շահառուների շրջանակը, չափանիշները և առավելագույն չափերը կսահմանի Կառավարությունը, օրենքը կկիրառվի արդեն 2026 թվականի հարկային տարվա մասով, իսկ քննարկման ընթացքում արդարադատության նախարարության երկու դիտողություն չի ընդունվել, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։ Կառավարության՝ այս նախագծին հավանություն տալու մասին կարդացեք այս նյութում։ Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։
