Բուլղարիան ընդունում է եվրոն՝ դժվարին ճանապարհից հետո
Բուլղարիան ընդունում է եվրոն՝ դժվարին ճանապարհից հետո Բուլղարիան՝ Եվրոպական միության ամենաաղքատ երկիրը, դարձել է եվրոգոտու 21-րդ անդամը՝ առաջ անցնելով ավելի ակնհայտ և բարգավաճ թեկնածուներից, ինչպիսիք են Լեհաստանը, Չեխիան և Հունգարիան: Քաղաքաբնակ, երիտասարդ և ձեռնարկատեր բուլղարացիների մեծամասնության համար սա լավատեսական և պոտենցիալ շահավետ քայլ է՝ վերջնական փուլը այն գործընթացում, որն Բուլղարիան ինտեգրել է եվրոպական հիմնական հոսքին. ՆԱՏՕ-ի և ԵՄ անդամակցությունից մինչև Շենգենյան գոտի մտնելը և այժմ՝ եվրոյին անցումը: Ի հակադրություն, տարեց, գյուղաբնակ և ավելի պահպանողական բնակչության համար լևի՝ եվրոյով փոխարինումը վախ և դժգոհություն է առաջացնում: Լևը (որը նշանակում է «առյուծ») Բուլղարիայի արժույթն է եղել 1881 թվականից, բայց 1997-ից կապված է եվրոպական այլ արժույթների հետ՝ նախ գերմանական մարկի, ապա եվրոյի: Հարցումները ցույց են տալիս, որ Բուլղարիայի 6,5 միլիոն բնակչությունը գրեթե հավասարապես բաժանված է նոր արժույթի վերաբերյալ, իսկ քաղաքական անկայունությունը դժվարացնում է անցումը: Վարչապետ Ռոսեն Ժելյազկովի կոալիցիոն կառավարությունը դեկտեմբերի 11-ին կորցրել է վստահության քվեարկությունը՝ 2026 թ. բյուջեի դեմ զանգվածային բողոքների ֆոնին: Վերջին չորս տարիներին Բուլղարիան ունեցել է յոթ ընտրություններ, ութերորդը, ամենայն հավանականությամբ, կանցկացվի հաջորդ տարվա սկզբին: «Ես եվրո չեմ ուզում և չեմ սիրում, թե ինչպես է այն մեզ պարտադրվել»,— BBC-ին ասել է 50-ամյա Թոդորը՝ Գաբրովո քաղաքի փոքր բիզնեսի սեփականատերը, որը գտնվում է Բալկանյան լեռների ստորոտին: «Եթե հանրաքվե լիներ, կարծում եմ՝ ժողովրդի 70 տոկոսը դեմ կքվեարկեր»: Եվրոյի ընդունման հանրաքվեի գաղափարը առաջարկել է նախագահ Ռումեն Ռադևը, սակայն մերժվել է գործող կառավարության կողմից: Թոդորի բիզնեսը, որը զբաղվում է գունավոր պլաստմասսաների արտադրությամբ ներքին շուկայի համար, վատ տարի է ունեցել բարձր գնաճի և եվրոյի վախից պայմանավորված վաճառքների անկման պատճառով: Սոֆիայի կենտրոնում թեյի խանութի 60-ամյա սեփականատեր Օգնյան Ենևը ավելի դրական է տրամադրված. «Ընդհանուր առմամբ, լավ բան է: Սա պարզապես տեխնիկական փոփոխություն է, որն ինձ չի անհանգստացնում»,— ասել է նա BBC-ին: Նա նշել է, որ մինչ այժմ բնակարան կամ մեքենա գնողները սովոր են եվրոյով նշված գներին, իսկ արտերկրում ապրող 1,2 միլիոն բուլղարացիները տարիներ շարունակ եվրոյով են փոխանցումներ ուղարկում հայրենիք: Շատ խանութպանների նման՝ Օգնյանը պատրաստ ունի նոր արժույթը՝ մանր դրամներ և թղթադրամներ: Հունվարի ընթացքում կարելի է վճարել ինչպես լևով, այնպես էլ եվրոյով, բայց մանրը պետք է տրվի եվրոյով: Փետրվարի 1-ից լևով վճարումներն այլևս թույլատրելի չեն լինի: Նա հույս ունի, որ միասնական արժույթը դրական կանդրադառնա առևտրի վրա. նրա համեմված և մրգային թեյերի մեծ մասը գալիս է եվրոգոտուց, իսկ թանկարժեք տեսակները՝ ուղղակի Չինաստանից և Ճապոնիայից: 2025 թ. օգոստոս
ից Բուլղարիայի բոլոր խանութները օրենքով պարտավոր են գները ցուցադրել երկու արժույթներով: Հարմարավետորեն՝ 1 եվրոն համարժեք է մոտ երկու լևի (ճիշտը՝ 1,95583): Սպառողների վախերին ի պատասխան՝ գների բարձրացումը կանխելու համար ստեղծվել են հսկողության մեխանիզմներ, և որոշ գներ նույնիսկ իջեցվել են, օրինակ՝ Սոֆիայի հասարակական տրանսպորտի սակագները: Նոր եվրոմետաղադրամների հետնամասի դիզայնը ընտրվել է ինքնիշխանության կորուստի մտավախությունները հաղթահարելու համար: 1 եվրոյի վրա պատկերված է Ռիլացի սուրբ Իվանը, 2 եվրոյինը՝ 18-րդ դարի ազգային վերածննդի գործիչ Հիլենդարացի Պայսիոսը: Մանր դրամների վրա՝ Մադարայի հեծյալը՝ վաղ բուլղարական պետականության խորհրդանիշը 8-րդ դարի ժայռափոր քանդակից: Նոր արժույթի ազդեցությունը ողջ երկրի վրա մտահոգում է բոլորին: Այլ երկրների փորձը երկու մոդել է առաջարկում՝ հաջողված «բալթյան մոդելը», որին հետևել են Էստոնիան, Լատվիան և Լիտվան՝ եվրոյին զուգահեռ վարչական բարեփոխումներով, ներդրումների խրախուսմամբ և կոռուպցիայի դեմ պայքարով, և «իտալական մոդելը»՝ տարիների տնտեսական լճացմամբ: «Վախենում եմ, որ մենք ավելի շուտ Իտալիային կնմանակենք»,— կանխատեսել է Օգնյան Ենևը:
Թարգմանվել է ԱԲ-ի միջոցով։
