Սթարմերը պատրաստվում է հայտարարել Մեծ Բրիտանիայի կողմից Պաղեստին պետության ճանաչման մասին
Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Քիր Սթարմերը սպասվում է կիրակի օրն իր հայտարարությամբ պաշտոնապես ճանաչի Պաղեստինի պետությունը։ Այս քայլը հաջորդում է նրա հուլիսյան հայտարարությանը, ըստ որի՝ եթե սեպտեմբերին Իսրայելը չհամաձայնի Գազայում հրադադարի և երկարաժամկետ, կայուն խաղաղության պայմանագրի, որն ապահովում է երկու պետությունների լուծում, ապա Լոնդոնը կփոխի իր դիրքորոշումը։ Սա բրիտանական արտաքին քաղաքականության արմատական շրջադարձ է․ նախկին կառավարությունները պնդում էին, որ ճանաչումը պետք է լինի խաղաղ գործընթացի մաս և իրականացվի առավելագույն ազդեցության պահին։ Այս որոշումը կոշտ քննադատության է արժանացել Իսրայելի կառավարության, պատանդների ընտանիքների և մի շարք բրիտանացի կոնսերվատիվների կողմից։ Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուն այն նախկինում անվանել էր «ահաբեկչության պարգևատրություն»։ Սակայն բրիտանացի նախարարները պնդում են, որ սա բարոյական պարտավորություն է՝ երկարաժամկետ խաղաղության հույսը կենդանի պահելու համար։ Կառավարական աղբյուրները նշում են, որ վերջին շաբաթներին իրավիճակը զգալիորեն վատթարացել է․ տարածվում են սովի ու բռնության կադրեր Գազայից, որոնք վարչապետն արդեն իսկ «անհանդուրժելի» էր անվանել։ ՄԱԿ-ի պաշտոնյայի գնահատմամբ՝ Իսրայելի վերջին ցամաքային գործողությունը Գազայի քաղաքում «աղետալի» է եղել՝ ստիպելով հարյուր հազարավոր մարդկանց լքել իրենց տները։ Շաբաթվա սկզբին ՄԱԿ-ի քննիչ հանձնաժողովը եզրակացրել էր, որ Իսրայելը ցեղասպանություն է իրականացրել Գազայի պաղեստինցիների նկատմամբ, ինչը Իսրայելը անվանեց «աղավաղված և կեղծ»։ Որպես Պաղեստինի ճանաչման հիմքեր՝ նախարարները մատնանշում են նաև Իսրայելի շարունակական բնակավայրերի ընդլայնումը Արևմտյան Ափում, որոնք միջազգային իրավունքի համաձայն ապօրինի են։ Արդարադատության նախարար Դեյվիդ Լամմին հիշատակել է նաև վիճահարույց E1 նախագծի վտանգը, որը, ըստ քննադատների, վերջնականապես կխոչընդոտի կենսունակ պաղեստինյան պետության ստեղծմանը։ Պաղեստինյան վարչակազմի նախագահ Մահմուդ Աբասը ողջունել էր Մեծ Բրիտանիայի քայլը իր այս ամսվա Լոնդոնյան այցի ընթացքում՝ ընդգծելով, որ ՀԱՄԱՍ-ը ապագա կառավարման մեջ տեղ չի ունենալու։ Բրիտանական ընդդիմադիրները, սակայն, պնդում են, որ նման որոշումը պատանդների վերադարձից առաջ «ահաբեկչության պարգևատրություն» է։ ՀԱՄԱՍ-ի կողմից առևանգվածների ընտանիքները նույնպես բաց նամակով կոչ են արել Սթարմերին չշտապել՝ մինչև չվերադարձվեն մնացած 48 պատանդները, որոնցից 20-ի մասին ենթադրվում է, որ ողջ են։ Նրանք նշել են, որ սպասվող հայտարարությունը «միջամտել է մեր սիրելիներին տուն վերադարձնելու ջանքերին»։ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփն իր բրիտանական պետական այցի ընթացքում ևս հայտարարել էր, որ դեմ է այս քայլին։ Սթարմերը նշել էր, որ ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի ընթացիկ նստաշրջանը սահմանած վերջնաժամկետն է՝ Իսրայելը պետք է ձեռնարկի «իրական քայլեր Գազայի ողբերգական իրավիճակը դադարեցնելու, հրադադար հաստատելու և երկարաժամկետ խաղ
աղությանը պարտավորվելու համար»։ Ներկայումս Պաղեստինը ճանաչված է ՄԱԿ-ի 193 անդամ պետություններից մոտ 75%-ի կողմից, սակայն չունի հստակ սահմաններ, մայրաքաղաք և բանակ, ինչի հետևանքով ճանաչումն ավելի շատ խորհրդանշական է։ Երկու պետությունների լուծումը ենթադրում է Պաղեստինի պետության ձևավորում Արևմտյան Ափում և Գազայի հատվածում՝ մայրաքաղաքով Երուսաղեմի արևելյան հատվածում։ Պաղեստինի ճանաչումը տարիներ շարունակ եղել է Լեյբորիստական կուսակցության ծրագրային պահանջներից։ Վարչապետի վրա հատկապես ձախակողմյան պատգամավորներն են ճնշում գործադրել՝ պահանջելով ավելի կոշտ դիրքորոշում Իսրայելի նկատմամբ։ Հուլիսին ավելի քան կես լեյբորիստ պատգամավոր ստորագրել էին նամակ՝ կոչ անելով կառավարությանը անհապաղ ճանաչել Պաղեստինի պետությունը։ Այնուամենայնիվ, քննադատները հարց են բարձրացնում, թե ինչու կառավարությունը պայմաններ է դնում Իսրայելի, բայց ոչ ՀԱՄԱՍ-ի առջև։ Մեծ Բրիտանիայի գլխավոր ռաբբի Էֆրաիմ Միրվիսը կոչ է արել դադարեցնել գործընթացը՝ ընդգծելով, որ այն չի կախված «ոչ ֆունկցիոնալ կամ ժողովրդավարական կառավարությունից, ոչ էլ խաղաղ ապագայի պարտավորությունից», և անգամ պատանդների վերադարձից։ Կառավարությունը, սակայն, պնդում է, որ Պաղեստինի պետականությունը պաղեստինցիների իրավունքն է և չի կարող կախված լինել ՀԱՄԱՍ-ից, որը համարվում է ահաբեկչական կազմակերպություն։ Սթարմերը կրկնել է, որ ՀԱՄԱՍ-ը «չի կարող որևէ դեր ունենալ ապագա Պաղեստինում»։ Իսրայելի գործողությունները Գազայում հետևանք էին 2023-ի հոկտեմբերի 7-ի ՀԱՄԱՍ-ի աննախադեպ հարձակմանը, երբ սպանվել էր մոտ 1200 մարդ և առևանգվել՝ 251-ը։ Այդ օրվանից ի վեր, ըստ Գազայի ՀԱՄԱՍ-ի կառավարվող առողջապահական մարմինների, Իսրայելի հարձակումներից զոհվել է առնվազն 64 964 մարդ։
Թարգմանվել է ԱԲ-ի միջոցով։
