Ռուսաստանի ընտրությունները. կանխատեսելի քվեարկություն՝ Կրեմլի համար կենսական նշանակությամբ
Ռուսաստանի իշխանության համակարգը հաճախ անվանում են «կառավարվող ժողովրդավարություն», որտեղ բոլոր լարերը քաշում է Կրեմլը: Սա նշանակում է նախագահի անսահմանափակ լիազորություններ և քաղաքական անակնկալների բացակայություն: Այս հանգստյան օրերին կայանալիք ընտրությունները ևս մեկ անգամ կհաստատեն իշխող «Եդինայա Ռոսիա» կուսակցության բացարձակ գերիշխանությունը և Վլադիմիր Պուտինին անվերապահորեն հավատարիմ պատգամավորների նոր համագումար: Քննադատներն այս քվեարկությունն անվանում են ոչ ազատ և ոչ արդար, սակայն Կրեմլին դա չի հուզում: «Մենք ունենք մեր սեփական քաղաքական համակարգը և գործընթացը», - հայտարարել է Կրեմլի խոսնակ Դմիտրի Պեսկովը: Սակայն Կրեմլի համար Պետդումայի 450 պատգամավորների ընտրությունները շատ կարևոր են: Սա խորհրդարանական առաջին ընտրությունն է Ուկրաինա Ռուսաստանի լայնամասշտաբ ներխուժումից ի վեր: Կրեմլն այն օգտագործելու է՝ ապացուցելու համար, որ ռուսաստանցիների մեծամասնությունը պաշտպանում է նախագահին և պատերազմը, ինչպես նաև խթանելու ռազմաճակատից վերադարձած զինվորականների քաղաքական կարիերան. պաշտոնյաների խոսքով՝ ընտրություններին մասնակցում է շուրջ երկու հարյուր վետերան: Ընտրարշավը որոշակի պատուհան է բացում դեպի ռուսական հասարակություն: Թեև ասում էի՝ անակնկալներ չկան, դրանք այնուամենայնիվ եղան: Օրինակ՝ պետական հեռուստաընկերության բանավեճերի ժամանակ հաղորդավարը հայտարարեց, որ թեկնածուները պարզապես չեն ներկայացել, և եթերը փակեց: Մեկ այլ բանավեճում էլ թեկնածուներից մեկը իր նախընտրական ծրագիրը ներկայացրեց երգով: Սա ավելի շուտ «Իքս ֆակտոր» էր հիշեցնում, քան քաղաքական քննարկում: Սակայն այս «երաժշտական» մոտեցումը զարմանալիորեն տեղին էր, քանի որ նախորդ գումարման Դումայում բոլորը «մեկ նվագարկչից» էին նվագում: Վերջին նիստին պատգամավորները ծափահարում էին խոսնակի «Ռուսաստան, Պուտին, Հաղթանակ» բացականչություններին: Կոմունիստական կուսակցության առաջնորդ Գենադի Զյուգանովը հպարտությամբ նշում էր, որ Դումայի բոլոր կուսակցությունները 100 տոկոսանոց համաձայնությամբ ընդունել են «հատուկ ռազմական գործողությունը» սատարող 170 օրենք: «Համակարգային» կուսակցությունները, լինեն դրանք ազգայնական, թե՝ ձախակողմյան, Կրեմլի քաղաքական մեքենայի կարևորագույն մասնիկներն են: Իսկ եթե կուսակցությունը չի՞ աջակցում պատերազմին: «Յաբլոկո» կուսակցությունը կոչ էր անում հրադադարի և սկզբում միակ հակապատերազմական ուժն էր, որը գրանցվել էր ընտրություններին: Սակայն 12 օր անց Գերագույն դատարանը հանեց այն ընտրապայքարից: Սա մեկնաբանվեց որպես Կրեմլի մտահոգություն, որ հակապատերազմական օրակարգը կարող է արձագանք գտնել ընտրողների շրջանում: Կուսակցության առանձին թեկնածուներ շարունակում են պայքարը, սակայն նրանց մեծ մասը ձերբակալվել է կամ հեռացվել: «Ոստիկանությունը կատարում է քաղաքական պատվեր: Իշխանությունները սահմանում են ընտրությունների թույլատրելի շրջանակները», - նշում է «Յաբլոկոյի» թեկնածու Գրիգորի Գրիշինը: Նրա խոսքով՝ Ուկրաինայի հետ հակամարտության մեջ արյունահեղությունը դադարեցնելու պահանջը շատ տարածված է, և ռուսաստանցիների մեծամասնությունը խաղաղություն է ուզում: Հենց դրա համար էլ իրենց արգելափակում են: Գրիշինին այցելած ոստիկանները մեղադրել են նրան ծայրահեղականության քարոզչության մեջ՝ իր Telegram-ալիքում «Նավալնի» բառը հիշատակելու համար (Ալեքսեյ Նավալնին, ով մահացել էր բանտում 2024 թվականին, դատապարտվել էր այդ մեղադրանքով): Ռուսական իշխանությունները պնդում են, որ Դումայի ընտրությունները թափանցիկ և արդար են:
Սակայն քննադատները մատնանշում են աքսորված կամ բանտարկված ընդդիմադիր գործիչներին: Անցած տարի հայտնի անկախ ընտրական դիտորդական «Գոլոս» կազմակերպության ղեկավար Գրիգորի Մելկոնյանցը 5 տարվա ազատազրկման է դատապարտվել «անցանկալի կազմակերպության» հետ համագործակցելու համար, և կազմակերպությունը փակվել է: Մոսկվայից ընդամենը 80 կմ հեռավորության վրա գտնվող Դմիտրով քաղաքում ընտրությունների մասին հատուկ խոսակցություններ չկան: Քաղաքի կենտրոնում «հատուկ ռազմական գործողության հերոսների» հուշարձանն է՝ նվիրված Ուկրաինայում զոհված տեղացիներին: Պատերազմը մարդկանց մտքերում առաջին պլանում է: «Մենք դա զգում ենք. մարդիկ մեկնել են կռվի, ընտանիքներում մնացել են երեխաներն ու կանայք: Բայց այս ընտրությունները ոչինչ չեն փոխի», - ասում է Օլգան: Պոլինան էլ երազում է խաղաղ երկրի մասին, որտեղ չես վախենա, որ անօդաչուն կընկնի գլխիդ: Ռուսաստանցիներին անհանգստացնում են նաև տնտեսական խնդիրներներ. ուկրաինական անօդաչուների հարձակումները նավթավերամշակման գործարանների վրա վառելիքի պակասուրդ են առաջացրել, իսկ գներն աճում են: «Ինչքան էլ աշխատես, չի բավականացնում: Գներն ավելի արագ են աճում, քան աշխատավարձերը», - կիսվում է վարսավիր Իվանը: Սպասելիքները, որ այս ընտրությունները ինչ-որ բան կփոխեն, չափազանց ցածր են: «Արևմտյան և ռուսական ընտրությունները լիովին տարբեր բաներ են: Արևմուտքում դրանք կառավարություն ձևավորելու միջոց են, որը փոխվում է, եթե ընտրողները դժգոհ են: Ռուսաստանում ընտրությունները երբեք չեն փոխում իշխանությունը: Լավագույն դեպքում դրանք ազդեցության և ազդանշան ուղարկելու միջոց են: Բայց Ռուսաստանում իշխանությունը երբեք ընտրությունների պատճառով չի փոխվել: Ահա այսպիսին է Ռուսաստանը», - ամփոփում է Գրիշինը:
Թարգմանվել է ԱԲ-ի միջոցով։
