Թրամփը վտանգում է աշխարհը վերադարձնել կայսրությունների դարաշրջան
Թրամփը վտանգում է աշխարհը վերադարձնել կայսրությունների դարաշրջան Միայն մի քանի ժամ անց այն բանից, ինչ ԱՄՆ-ի հատուկ ջոկատները Վենեսուելայի նախագահ Նիկոլաս Մադուրոյին հանեցին պալատից, պաշտոնից և երկրից, Դոնալդ Թրամփը դեռ հիացմունքով էր խոսում այն մասին, թե ինչպես էր Մարա-Լագոյի իր առանձնատնից հետևել գործողության ուղիղ եթերին։ Fox News-ին նա ասաց. «Եթե տեսնեիք այդ արագությունը, այդ դաժան ուժը… զարմանալի էր, պարզապես զարմանալի աշխատանք»։ ԱՄՆ նախագահը ցանկանում և կարիք ունի արագ հաղթանակների։ Երկրորդ անգամ պաշտոնը ստանձնելուց առաջ նա պարծենում էր, որ Ռուսաստան-Ուկրաինա պատերազմն ավարտելը մեկ օրվա գործ է։ Վենեսուելան, Թրամփի ներկայացմամբ, հենց այդ վաղվա, վճռական հաղթանակն է, որին նա այդքան ձգտում էր։ Մադուրոն այժմ Բրուքլինի բանտախցում է, ԱՄՆ-ն «կղեկավարի» Վենեսուելան, իսկ չավիստական ռեժիմը՝ նոր նախագահով, խոստացել է միլիոնավոր բարել նավթ հանձնել, որի շահույթի ծախսումը կվերահսկի անձամբ Թրամփը։ Այս ամենը՝ առանց մեկ ամերիկացի զինվորի կյանքի կորուստի և առանց Իրաքի 2003 թվականի ներխուժումից հետո տեղի ունեցած երկարատև ու աղետալի օկուպացիայի։ Առայժմ Թրամփն ու նրա խորհրդականները հանրայնորեն անտեսում են Վենեսուելայի բարդությունները՝ այդ հսկայական երկիրը, որն ավելի մեծ է, քան Գերմանիան, և որտեղ կոռուպցիան ու բռնաճնշումները դեռ խորապես արմատավորված են քաղաքականության մեջ։ Փոխարենը Թրամփը վայելում է աշխարհաքաղաքական «շաքարի հարվածը»։ Նրա կողքին կանգնած Մարկո Ռուբիոն և Պետ Հեգսեթը նույնպես հրապարակայնորեն կրկնում են՝ Թրամփը նախագահ է, որն անում է այն, ինչ ասում է։ Կոլումբիան, Մեքսիկան, Կուբան, Գրենլանդիան՝ և Դանիան պետք է անհանգստանան, թե ուր է հաջորդը տանելու նրա ախորժակը։ Թրամփը սիրում է մականուններ։ Իր նախորդին դեռ անվանում է «Քնկոտ Ջո»։ Այժմ նա փորձարկում է նոր անուն Մոնրոյի դոկտրինայի համար, որն արդեն երկու դար ԱՄՆ-ի Լատինական Ամերիկայի քաղաքականության հիմքն է եղել։ Բնականաբար՝ այն անվանել է իր անունով՝ Դոնրո դոկտրին։ Մոնրոյի 1823 թվականի դոկտրինը հայտարարում էր, որ Արևմտյան կիսագունդը Ամերիկայի շահերի ոլորտն է, և եվրոպական տերությունները չպետք է այդտեղ նոր գաղութներ հիմնեն։ Դոնրոն այդ գաղափարը տեղափոխում է ստերոիդների վրա։ «Մոնրոյի դոկտրինը մեծ բան է, բայց մենք այն շատ անցել ենք»,- ասաց Թրամփը Մարա-Լագոյում, երբ կապուտակված ու կույր կապված Մադուրոն տանում էին բանտ։ «Մեր նոր ազգային անվտանգության ռազմավարությամբ Արևմտյան կիսագնդում ամերիկյան գերիշխանությունը այլևս երբեք կասկածի տակ չի ընդունվի»։ Չինաստանը և ցանկացած այլ մրցակից պետք է հեռու մնա Լատինական Ամերիկայից։ Անհասկանալի է, թե այս դեպքում ինչ է լինելու Չինաստանի կողմից տարածաշրջանում արված հսկայական ներդրումների հետ։ Դոնրոն նաև ընդլայնում է ԱՄՆ-ի «բակյարդը»՝ հյուսիս ընդգրկելով Գրենլանդիան։ 2026 թվականի համարժեքը Մոնրոյի պղնձագիր տեքստի՝ ԱՄՆ պետդեպարտամենտի սոցցանցերում տեղադրված Թրամփի դժգոհ դեմքով լուսանկա
րն է՝ գրությամբ. «Սա ՄԵՐ կիսագունդն է, և նախագահ Թրամփը չի թույլ տա, որ մեր անվտանգությունը վտանգվի»։ Սա նշանակում է ԱՄՆ-ի ռազմական և տնտեսական ուժի կիրառում՝ անհնազանդ երկրներին և առաջնորդներին ստիպելու, անհրաժեշտության դեպքում՝ նրանց ռեսուրսները գրավելու համար։ Թրամփն արդեն զգուշացրել է Կոլումբիայի նախագահին՝ «խնամե՛ք ձեր հետևը»։ Գրենլանդիան թիրախ է ոչ միայն Արկտիկայում իր ռազմավարական դիրքի, այլև կլիմայի փոփոխության հետևանքով հասանելի դարձող հարուստ հանքանյութերի համար։ Գրենլանդիայի հազվագյուտ հողերը և Վենեսուելայի ծանր նավթը երկուսն էլ ԱՄՆ-ի համար ռազմավարական նշանակություն ունեն։ Ի տարբերություն նախկին ինտերվենցիոնիստ նախագահների՝ Թրամփը իր գործողությունները չի ծածկում միջազգային իրավունքի կամ ժողովրդավարության հետապնդման կեղծ լեգիտիմությամբ։ Նրա համար միակ լեգիտիմությունը սեփական կամքի ուժն է՝ հենված ԱՄՆ-ի հում ուժի վրա։ Մոնրոյից մինչև Դոնրո՝ արտաքին քաղաքական դոկտրինները կարևոր են ամերիկացի նախագահների համար։ Դրանք ձևավորում են նրանց գործողություններն ու ժառանգությունը։ 2026-ին ԱՄՆ-ն կնշի իր 250-ամյակը։ Իսկ Թրամփի ընթացքը սպառնում է աշխարհը հետ բերել մեկ դար առաջվա կայսրությունների ժամանակաշրջան՝ երբ մեծ տերությունները, ունենալով իրենց ազդեցության գոտիներ, պարտադրում էին իրենց կամքը, իսկ հզոր ազգայնական-ավտորիտար առաջնորդները իրենց ժողովուրդներին տանում էին աղետի։
Թարգմանվել է ԱԲ-ի միջոցով։
