ԴԱՆԻԱԿԱՆ ՊՐԵՄԻԵՐԻՆ ԿՈՐԴՈՒՄ Է ԵՄ-Ի ՀԱՐԿԱՅԻՆ ՊԱՏԱՍԽԱՆ ՀԱՎԱՍՏԱԳՐԵԼ ՌՈՒՍԻԱՅԻ ՀԻԲՐԻԴԱԿԱՆ ՀԱՐՑԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻՆ
Եվրոպական միության առաջնորդները Կոպենհագենում հանդիպում են՝ Եվրոպայի պաշտպանության ուժեղացման անհրաժեշտության ճնշման ներքո, հատկապես վերջին շրջանում Ռուսաստանի օդային միջամտություններից հետո և այն օրերին, երբ անօդաչու թռչող սարքերը նպատակ էին դարձրել Դանիայի օդանավակայանները: Դանիայի վարչապետ Մետտե Ֆրեդերիկսենը լրագրողներին նշել է. «Եվրոպական տեսանկյունից կա միայն մեկ երկիր, որը պատրաստ է մեզ սպառնալ, և դա Ռուսաստանն է, ուստի մեզ անհրաժեշտ է շատ հստակ ու ուժեղ պատասխան»: Օդային միջամտությունները առավել զգալի են դարձել ԵՄ-ի արևելյան սահմանային երկրներում՝ ինչպես Լեհաստանում և Էստոնիայում: Անդամ պետությունների մի մասը արդեն աջակցել է բազմաշերտ «անօդաչու պատի» ծրագրերին՝ ռուսական դրոնները արագ հայտնաբերելու, հետևելու և ոչնչացնելու համար: Դանիան խիստ անվտանգության միջոցներ է կիրառել գագաթնաժողովի համար՝ մինչև ուրբաթ համ civileական բոլոր անօդաչու թռիչքները արգելելով և խստացրած երթևեկության սահմանափակումներ Կոպենհագենում: Նշենք, որ Դանիան հյուրընկալում է նաև Եվրոպական քաղաքական համայնքի լայնածավալ գագաթնաժողով, և միջազգային գործընկերները աջակցություն են տրամադրել՝ ապահովելու, որ միջոցառումները անցնեն առանց միջադեպերի: Նախորդ շաբաթ Կոպենհագենի օդանավակայանը, այնուհետև մի քանի դանիական օդանավակայաններ ու Յուտլանդ թերակղզու ռազմական օբյեկտներ դադարեցվել են դրոնների գործունեության պատճառով: Դանիայի զինված ուժերի տվյալներով՝ տասը դաշնակից երկիր ապահովում է հակադրոնային ու հետախուզական աջակցություն՝ շեշտելով «ցանկացած օտար զորքի և տեխնիկայի աճող ներկայությունը»: Նրանց թվում են Լեհաստանը, Միացյալ Թագավորությունը, Նիդեռլանդները, Ֆինլանդիան, Շվեդիան և ԱՄՆ-ը, իսկ գերմանական ֆրիգատն էլ է մուտք գործել Կոպենհագեն: Դանիան՝ հյուրընկալելով տասնյակ եվրոպական առաջնորդների, նպատակ ունի բացառել նոր անսպասելի միջադեպերը իր օդային տարածքում: Դանիայի ոստիկանությունը դեռևս չի գտել ապացույցներ, որ Ռուսաստանն իր գործողություններով ուղղակի ներգրավված է, բայց Ֆրեդերիկսենը այն կապել է ռուսական հիբրիդային գործողությունների հետ՝ օրինակ Լեհաստանի վրա դրոնների ներխուժումից: «Ուկրաինայի պատերազմը շատ լուրջ է: Եվրոպային նայելով՝ այսօր կարծում եմ, որ մենք կանգնած ենք Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո ամենածանր ու վտանգավոր իրավիճակում՝ արդեն ոչ թե Խորհրդային պատերազմի հորձանքում»,- նշել է նա: Շվեդիան իր հարևանին տրամադրել է «ուժեղ ռադարային համակարգեր», իսկ Ուկրաինայի նախագահ Վոլոդիմիր Զելենսկին հայտնել է, որ Կիևը Դանիա կուղարկի առաքելություն՝ համատեղ զորավարժություններ անցկացնելու և «Ուկրաինայի դրոնային պաշտպանական փորձը» տրամադրելու նպատակով: Գերմանիայի կանցլեր Ֆրիդրիխ Մերսը նախքան գագաթնաժողովը նշել է, որ օդային միջամտությունները գնալով վատթարանում են, և «հիմնավոր է ենթադրել, որ դրոնները գալիս են Ռուսաստանից»: Վերջին օրերին դրոններ նկատվել են Գերմանիայի հյուսիսային Շլեզվիգ-Հոլշտայնի նահանգի վրա, իսկ Վիլնյուսի (Լիտվա) և Օսլոյի (Նորվեգիա) օդանավակայաններում խախտումներ են գրանցվել: «Մենք պատերազմում չենք, բայց այլևս խաղաղության մեջ նույնպես չենք: Պետք է շատ ավելին անենք մեր անվտանգության համար»,- ասել է Մերսը Դյուսելդորֆում: Կրեմլի մամլո խոսնակ Դմիտրի Պեսկովը նշել է, որ Գերմանիան վաղուց «անուղղակիորեն ներգրավված է Ուկրաինայի պատերազմում», և հերքել է Դանիայում նախորդ շաբաթ տեղի ունեցած միջադեպի վերաբերյալ «անհիմն մեղադրանքները»: ՆԱՏՕ-ն սեպտեմբերին երկու անգամ խորհրդակցություններ է անցկացրել Եվրոպայի արևելյան թևի
անվտանգության վերաբերյալ՝ Լեհաստանի և Էստոնիայի օդային տարածքների խախտումներից հետո: «Պետք է անվտանգ պահենք մեր երկինքը»,- նշել է ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար Մարկ Ռուտտեն՝ Կոպենհագենի գագաթնաժողովից առաջ Բրյուսելում հանդիպելով Եվրոպական հանձնաժողովի ղեկավար Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենին: Դրոնային պատի գաղափարը առաջ էր քաշվել մեկ ամիս առաջ, և Ռուտտեն նշել է, որ այն «հասցեագրված և անհրաժեշտ է», քանի որ «մենք չենք կարող միլիոնավոր եվրո կամ դոլարներ ծախսել դրոններ ոչնչացնելու համար, որոնք արժեն ընդամենը մի քանի հազար դոլար»: Դանիայի նախկին բրիգադային գեներալ Օլե Կվարենոն նշել է, որ ներկայում «դրոնային պատի» ծրագիրը քաղաքական և ընդհանուր մոտեցում է, բայց նախորդ շաբաթվա միջադեպը մի ազդանշան է դարձել իշխանությունների և լայն հանրության համար: Նա զգուշացրել է, որ հաջորդ թիրախը կարող է տարբեր լինել՝ օրինակ՝ էներգետիկ ենթակառուցվածքներ: Մեկ այլ նախագիծ՝ «Արևելյան թևի հսկողություն», նախատեսված է ԵՄ-ի արևելյան սահմանների ամրապնդման համար ծովով, օդով և ցամաքով՝ պաշտպանվելու հիբրիդային պատերազմից և Ռուսաստանի «լուսավորած» նավատորմից: Ֆոն դեր Լայենը նշել է, որ այս նախագծում ԵՄ-ն պետք է համագործակցի ՆԱՏՕ-ի և Ուկրաինայի հետ: ԵՄ ղեկավարներին կներկայացվի «ճանապարհային քարտեզ»՝ պաշտպանական ոլորտի ուժեղացման և եվրոպական ռազմարդյունաբերության զարգացման համար մինչև 2030 թվականը, այնուհետև ծրագրերը կքննարկվեն ՆԱՏՕ-ի հետ: Հիմնական մոտեցումներից մեկը համատեղ գնումների ընդլայնումն է: ԵՄ-ն արդեն աջակցել է մինչև 150 միլիարդ եվրո գումար հավաքելու առաջարկներին՝ պաշտպանության ներդրումներ ապահովելու նպատակով, որի մեջ հնարավոր է ներգրավվեն Մեծ Բրիտանիան և Կանադան: Հանդիպման ընթացքում կքննարկվի նաև Ուկրաինային ԵՄ ֆինանսական աջակցությունը՝ Ռուսաստանի լայնածավալ պատերազմի ավելի քան երեքուկես տարվա ընթացքում: Ուկրաինան ԵՄ անդամակցության թեկնածու է, բայց բախվում է Հունգարիայի հետ լարվածության՝ Ուկրաինայի մեղադրանքով, որ Բուդապեշտը հետախուզական դրոններ է ուղարկել արևմտյան Ուկրաինա: Հունգարիայի վարչապետ Վիկտոր Օրբանը, ով Ռուսաստանի ամենամոտ դաշնակիցն է ԵՄ-ում, հայտարարել է, որ Ուկրաինան «ոչ ինքնիշխան երկիր է», քանի որ այն ֆինանսավորվում է Արևմուտքից:
Թարգմանվել է ԱԲ-ի միջոցով։
