Չիլին ընտրել է ծայրահեղ աջ հայացքներով Խոսե Անտոնիո Կաստին որպես հաջորդ նախագահ
Չիլին ընտրել է ծայրահեղ աջ հայացքներով Խոսե Անտոնիո Կաստին որպես հաջորդ նախագահ Չիլիում նախագահական ընտրություններում վճռական հաղթանակ է տարել ծայրահեղ աջ թևի ներկայացուցիչ Խոսե Անտոնիո Կաստը՝ ստանալով ձայների ավելի քան 58 տոկոսը: Սա նրա երրորդ փորձն էր նախագահ դառնալու, և հաղթանակը նշանավորում է երկրի ամենախոշոր տեղաշարժը դեպի աջ՝ 1990 թվականին ռազմական բռնապետության ավարտից ի վեր: Կաստը բացեիբաց գովաբանել է նախկին աջակողմյան բռնապետ Աուգուստո Պինոչետին: Նա հաղթել է իշխող ձախակողմյան կոալիցիայի թեկնածու, Կոմունիստական կուսակցության անդամ Ժանետ Յարային: Մայրաքաղաք Սանտյագոյում Կաստի կողմնակիցները, շատերը չիլիական դրոշներով, ուրախությամբ տոնել են հաղթանակը՝ երգելով և սելֆիներ անելով: «Ուրախ եմ, որ կվերականգնենք երկրի անվտանգությունն ու հայրենասիրությունը»,- ասել է Աուգուստինա Տրանկոսոն՝ կրելով կարմիր գլխարկ՝ «Դարձրու Չիլին նորից մեծ» գրությամբ: «Տարիներ շարունակ փորձում էինք հաղթել ընտրություններում»,- նշել է Բելեն Վալդիվիեսոն: «Նախկինում Չիլիում կարող էիր խաղաղ քայլել փողոցներով, վերջերս անվտանգության խնդիրներ են առաջացել: Հույս ունեմ, որ նրա խոստումները կկատարվեն, և կկենտրոնանա անվտանգության վրա»: Քարոզարշավի ընթացքում Կաստը Չիլին ներկայացրել է որպես քաոսի ու անվտանգության պակասի մեջ ընկած երկիր: Նա խոստացել է վերականգնել կարգուկանոնը, խստացնել անօրինական միգրացիայի դեմ պայքարը և կտրուկ կրճատել պետական ծախսերը: Կաստը Դոնալդ Թրամպի երկրպագուն է, և նրա քաղաքականությունը շատ առումներով նման է ամերիկյան նախագահինը: Նա խոստացել է սահմանային պատ կառուցել Պերուի ու Բոլիվիայի հետ ծակոտկեն սահմանին, բարձր անվտանգության բանտեր և զանգվածային արտաքսումներ անօրինական միգրանտների, հիմնականում վենեսուելացիների: Չիլին Հարավային Ամերիկայի ամենաանվտանգ և կայուն երկրներից մեկն է, սակայն վերջին տարիներին միգրացիայի աճը և կազմակերպված հանցագործությունը մտահոգել են շատ ընտրողների: Կաստը հաճախ կապել է այդ երկու երևույթները: Նրա քննադատները, սակայն, պնդում են, որ խնդիրը չափազանցված է: Սանտյագոյի մի ընտրող՝ Խավիերա Կարասկոն, հավանել է Կաստի որոշ գաղափարներ, բայց քվեարկել է Յարայի օգտին: «Զգում եմ, որ տարածված է անվտանգության կեղծ զգացողություն: Այլ երկրներում շատ ավելի վատ բաներ են կատարվում: Ինձ համար դա տրամաբանական չէ»: Չիլիում սպանությունների մակարդակը նվազում է, և որոշ հետազոտություններ ցույց են տալիս, որ արտասահմանում ծնվածները միջինում քիչ հանցագործություններ են կատարում: Սակայն անվտանգության պակասի ընկալումը շատ ընտրողների մոտիվացիա է եղել Կաստին աջակցելու համար: «Մենք վերածվում ենք Կոլումբիայի՝ շատ ահաբեկչություն, գողություն, կողոպուտ, հասարակությունը շատ անվտանգ չէ»,- ասել է ընտրող Մաքս Շտրուբերը: «Կոշտ կհնչի, բայց կառավարությունը պետք է շարունակի Պինոչետի գործը: Մարդու իրավունքների խախտումներ եղել են, ճիշտ է, բայց որպես կառավարություն՝ լավ էր, խաղաղություն և հանգիստ կար»: Կաստի եղբայրը նախարար է եղել Պինոչետի բռնապետության ժամանակ, իսկ հայրը՝ նացիստական կուսակցության անդամ: Պինոչետը բանակի գեներալ էր, որը 1973 թվականին ԱՄՆ-ի աջակցությամբ ռազմական հեղաշրջում է իրականացրել և 17 տարի տևած բռնապետություն հաստատել՝ բնութագրված մարդու իրավունքների կոպտագույն խախտումներով, հարկադիր անհետացումներով և ազատ շուկայական տնտեսական քաղաքականությամբ: Ներկայիս ձախակողմյան նախագահ Գաբրիել Բորիչը, որը չէր կարող վերընտրվել, ցածր հանրային վարկանիշ ուներ: Յարան, հավանաբար, տուժել է որպես «շարունակականության թեկնածու» ընկալվելուց: Կաստի հաղթանակի տոնակատարության մասնակից Ֆրանսիսկո Օտերոն ասել է, որ ոչ մի թեկնածու կատարյալ չէր, բայց կառավարության շարունակությունը «շա
տ ավելի վատ» կլիներ: Արդյունքներից հետո Յարան գրել է, որ «ժողովրդավարությունը բարձրաձայն և հստակ խոսել է» և մաղթել Կաստին հաջողություններ Չիլիի բարօրության համար: «Մենք կշարունակենք աշխատել մեր երկրում ավելի լավ կյանք առաջ տանելու համար»,- ավելացրել է նա: Նրա կողմնակիցները վախենում են, որ Կաստի հաղթանակը վերադարձ է դեպի Չիլիի ծայրահեղ աջ անցյալը: «Կաստի ընտանիքը օգնել է բռնապետ Պինոչետին»,- ասել է Ռիկարդո Էրերան՝ նշելով, որ ինքը ապրել է Պինոչետի բռնապետության տարիներին, և դա «դաժան» էր: Որոշներ կասկածում են, որ Կաստը կկատարի իր խոստումները: «Կաստն ասում է, որ ուզում է արտաքսել 360 հազար անօրինական միգրանտների: Ֆիզիկապես անհնար է»,- ասել է ընտրող Էկտոր Լունեսը: Կաստը խստորեն դեմ է աբորտին՝ նույնիսկ բռնաբարության դեպքերում, և շրջակա միջավայրի պաշտպանության քաղաքականությանը: Նրա հաղթանակը, հավանաբար, ողջունելի կլինի ներդրողների կողմից, քանի որ խոստացել է ազատ շուկայական մոտեցում՝ պետությունը կրճատելու և որոշ ոլորտներ ազատականացնելու համար: Սա Չիլիում առաջին նախագահական ընտրություններն էին, որտեղ քվեարկությունը պարտադիր էր, իսկ գրանցումը՝ ավտոմատ իրավասու քաղաքացիների համար: Սա որոշ ընտրողների ստիպել է ընտրել «ավելի քիչ վատ» տարբերակը: «Չեմ ասի՝ երկու չարիքներից փոքրը, բայց Չիլիին փոփոխություն է պետք, և Կաստը կարող է այդ այլընտրանքը լինել»,- ասել է Կլաուդիո Սանխուեսը: Կաստի հաղթանակը Հարավային Ամերիկայում վերջին տարիների աջակողմյան ընտրությունների շարք է կազմում՝ ներառյալ Արգենտինան, Էկվադորը, Կոստա Ռիկան և Էլ Սալվադորը: Նա պաշտոնը կստանձնի 2026 թվականի մարտի 11-ին: Հանրահավաքներում նա հաճախ հետհաշվարկ է արել մինչև այդ օրը՝ զգուշացնելով անօրինական միգրանտներին հեռանալ, եթե ուզում են հետ վերադառնալու հնարավորություն ունենալ:
Թարգմանվել է ԱԲ-ի միջոցով։
