Տրամփի սակագներից հետո՝ Հնդկաստանն ու Չինաստանը փորձում են վերագործարկել հարաբերությունները
Հնդկաստանի վարչապետ Նարենդրա Մոդին այս շաբաթավերջին մեկնում է Չինաստան՝ Դոնալդ Թրամփի կողմից սահմանված նոր մաքսատուրքերի ստվերի ներքո։ Չորեքշաբթիից ԱՄՆ ուղարկվող հնդկական ապրանքների՝ ադամանդների ու ծովախեցգետինների մաքսատուրքերը հասել են 50 տոկոսի։ Վաշինգտոնը դա ներկայացնում է որպես «պատժամիջոց» Դելիի՝ ռուսական նավթից չհրաժարվելու համար։ Փորձագետները զգուշացնում են, որ այս քայլը կարող է լուրջ հարված հասցնել Հնդկաստանի արտահանման ոլորտին և երկրի տնտեսական աճի նպատակներին։ Մյուս կողմից՝ Չինաստանի նախագահ Սի Ցզինպինը փորձում է խթանել դանդաղող տնտեսությունը, որը նույնպես ճնշման տակ է ԱՄՆ բարձր սակագների պատճառով։ Այս իրավիճակում աշխարհի երկու ամենաբազմամարդ երկրների առաջնորդները փորձում են վերաիմաստավորել հարաբերությունները, որոնք տարիներ շարունակ թուլացել են փոխադարձ անվստահության և սահմանային վեճերի պատճառով։ «Այն, ինչ տեղի է ունենում այս հարաբերություններում, նշանակություն ունի ողջ աշխարհի համար»,– գրում են Չաթեմ Հաուսի փորձագետներ Չիետիգջ Բաջպաին և Յու Ջիեն։ Հնդկաստանն ու Չինաստանը համարվում են տնտեսական գերտերություններ․ Չինաստանը՝ աշխարհի երկրորդ ամենամեծ տնտեսությունը, Հնդկաստանը՝ հինգերորդ։ ԱՄՀ-ի կանխատեսմամբ՝ մինչև 2028 թվականը Հնդկաստանը կարող է դառնալ երրորդ տնտեսությունը՝ պահպանելով ավելի քան 6 տոկոս աճ։ Այնուամենայնիվ, հարաբերությունները մնում են լարված։ Լադախում 2020-ի զինված բախումներից հետո կողմերի տնտեսական կապերը զգալիորեն սահմանափակվել են․ դադարեցվել են ուղիղ չվերթները, սառեցվել են վիզաներն ու չինական ներդրումները, իսկ Հնդկաստանը արգելեց ավելի քան 200 չինական հավելված, այդ թվում՝ TikTok-ը։
Բացի սահմանային խնդիրներից, առկա են լուրջ տարաձայնություններ նաև Տիբեթի, Դալայ Լամայի, ջրային ռեսուրսների և Պակիստանի հետ կապված հարցերում։ Չինաստանը խոշոր գործընկեր է Պակիստանի, Բանգլադեշի, Շրի Լանկայի ու Աֆղանստանի համար, մինչդեռ Հնդկաստանը բարդ հարաբերություններ ունի հարևանների մեծ մասի հետ։ Վերլուծաբանների կարծիքով՝ Մոդիի այցը Պեկին կարող է բերել որոշակի առաջընթաց․ արդեն հայտարարվել է ուղիղ չվերթների վերականգնման մասին, սպասվում է վիզային սահմանափակումների թուլացում և տնտեսական նոր համաձայնագրեր։ Սակայն, ինչպես նշում են փորձագետները, Հնդկաստանի և Չինաստանի միջև հարաբերությունները շարունակում են մնալ «անհարմար դաշինք»։ Մոդին մեկնում է Շանհայի համագործակցության կազմակերպության գագաթնաժողովին, որտեղ ընդգրկված են Չինաստանը, Հնդկաստանը, Իրանը, Պակիստանը և Ռուսաստանը։ Մինչ այժմ Դելին մեծ նշանակություն չէր տալիս այս կառույցին, սակայն Վաշինգտոնի հետ լարվածության ֆոնին Հնդկաստանը փորձում է ավելի ակտիվ դեր ստանձնել տարածաշրջանային դաշինքներում։ Չինաստանը, իր հերթին, շահագրգռված է ցուցադրել «Հարավային աշխարհի միասնականությունը» Թրամփի սակագնային ճգնաժամի պայմաններում։ Վերջին շրջանում ակտիվացել են նաև Հնդկաստան–Չինաստան–Ռուսաստան եռակողմ շփումները։ Թեև մեկ հանդիպումից մեծ առաջընթաց սպասելը դժվար է, փորձագետները կարծում են, որ Մոդիի այցը կարող է մեղմել որոշ հակասություններ և Վաշինգտոնին հստակ ազդակ տալ, որ Հնդկաստանը այլընտրանքներ ունի։
Թարգմանվել է ԱԲ-ի միջոցով։
