ԱՄՆ-ը կարգելափակի պաղեստինյան պատվիրակների մուտքը Նյու Յորք ՄԱԿ-ի նստաշրջանին մասնակցելու համար
ԱՄՆ-ն հայտարարել է, որ կմերժի կամ կեղքի վիզաները այն պաղեստինյան պաշտոնյաների, ովքեր նախատեսում են հաջորդ ամիս մեկնել Նյու Յորք՝ մասնակցելու ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի նստաշրջանին։ Պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն նրանց մեղադրել է խաղաղ գործընթացը խաթարելու և «պայմանական պաղեստինյան պետության միակողմանի ճանաչում» պահանջելու մեջ։ Այս որոշումը անսովոր է, քանի որ ԱՄՆ-ը, որպես ՄԱԿ-ի ընդունող երկիր, պարտավոր է ապահովել բոլոր երկրների պաշտոնյաների մուտքը կազմակերպության կենտրոնակայան։ Արգելքը հայտարարվում է այն պահին, երբ Ֆրանսիան գլխավորում է միջազգային նախաձեռնությունը՝ Գլխավոր ասամբլեայի նիստում Պաղեստինի պետության ճանաչման ուղղությամբ։ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմը լիովին աջակցում է Իսրայելին՝ դեմ հանդես գալով նման քայլերին։ Իսրայելի վարչապետ Բենյամին Նեթանյահուն մշտապես մերժել է «երկու պետությունների լուծման» գաղափարը, որն արդեն տասնամյակներ համարվում է իսրայելա-պաղեստինյան հակամարտության լուծման հիմնական տարբերակը։ Այդ մոդելը ենթադրում է անկախ Պաղեստինի պետության ստեղծում՝ Իսրայելի կողքին՝ Արևմտյան ափում և Գազայում, իսկ մայրաքաղաքը՝ Արևելյան Երուսաղեմ։ Նեթանյահուն հայտարարել է, որ Պաղեստինի ճանաչումը կլինի «Համասի դաժան ահաբեկչությանը պարգևատրելը»։ Համասի ղեկավարած հարձակմանը՝ 2023-ի հոկտեմբերի 7-ին Իսրայելի հարավում, զոհվեց շուրջ 1200 մարդ, իսկ 251-ը գերեվարվեցին։ Դրան ի պատասխան Իսրայելի բանակը Գազայում լայնածավալ գործողություններ է սկսել։ Համասի վերահսկողության տակ գտնվող առողջապահության նախարարության տվյալներով՝ այդ ժամանակից ի վեր Գազայում զոհվել է ավելի քան 63 հազար մարդ։ Տարիներ շարունակ Գազան գտնվում է Համասի, իսկ Արևմտյան ափը՝ նրա մրցակից Ֆաթահի վերահսկողության տակ։ Ըստ ձևակերպման՝ երկուսն էլ պետք է ղեկավարվեն Պաղեստինի ինքնավարության կողմից, որը ղեկավարում է նախագահ Մահմուդ Աբասը։ Աբասը գլխավորում է նաև Պաղեստինի ազատագրման կազմակերպությունը (ՊԱԿ), որը 1974-ից ունի ՄԱԿ-ում դիտորդի կարգավիճակ․ կարող է մասնակցել նիստերին, բայց չունի քվեարկության իրավունք։ Ուրբաթ օրն իր հայտարարության մեջ Ռուբիոն ընդգծել է. «Մինչ ՊԱԿ-ը և Պաղեստինի ինքնավար
ությունը համարվեն խաղաղության գործընկեր, նրանք պետք է հետևողականորեն մերժեն ահաբեկչությունը, ներառյալ հոկտեմբերի 7-ի սպանդը, և դադարեցնեն ահաբեկչության քարոզը կրթական համակարգում՝ ինչպես պահանջում է ԱՄՆ օրենսդրությունը և ինչպես ՊԱԿ-ն է խոստացել»։ Նա հավելել է, որ պաղեստինյան կողմը պետք է նաև դադարեցնի Իսրայելի դեմ միջազգային դատարաններում գործեր հարուցելու փորձերը՝ բանակցությունները շրջանցելու նպատակով։ Ռուբիոն պարզաբանել է, որ Նյու Յորքում ՄԱԿ-ի ներկայացուցչությունում գործող պաղեստինյան պատվիրակները կարող են ներկա լինել նիստերին՝ համաձայն «ՄԱԿ-ի կենտրոնակայանի մասին համաձայնագրի», որը կարգավորում է կազմակերպության գործունեությունը ԱՄՆ-ում։ Սակայն դեռ պարզ չէ՝ արդյոք վիզաների մերժումը համահունչ է այդ փաստաթղթին, որտեղ հստակ նշված է, որ ԱՄՆ-ն չպետք է խոչընդոտի օտարերկրյա պաշտոնյաների մուտքը՝ անկախ երկկողմ հարաբերություններից։ Ֆրանսիայից բացի, Մեծ Բրիտանիան, Կանադան և Ավստրալիան ևս հայտարարել են, որ պատրաստվում են հաջորդ ամիս Գլխավոր ասամբլեայում ճանաչել Պաղեստինի պետությունը։ Ներկայումս Պաղեստինը ճանաչված է ՄԱԿ-ի 193 անդամ պետություններից 147-ի կողմից։ Սակայն առանց պաշտոնապես սահմանված սահմանների, Արևմտյան ափի զգալի հատվածները վերահսկող իսրայելցի վերաբնակիչների և Գազայում նման գործողությունների կոչերի պայմաններում, այդ ճանաչումը գործնականում քիչ բան կփոխի։
Թարգմանվել է ԱԲ-ի միջոցով։
