Գերմանիան խոստանում է արդար ներդրում կատարել Եվրոպայի պաշտպանության գործում՝ ՆԱՏՕ-ի առաջնորդների հանդիպմանն ընդառաջ
Գերմանիայի կանցլեր Ֆրիդրիխ Մերցը նախազգուշացրել է, որ Ռուսաստանի նախագահը հասկանում է միայն ուժի լեզուն։ Նա հայտարարել է, որ Հաագայում մեկնարկող ՆԱՏՕ-ի «պատմական» գագաթնաժողովի նպատակն է ապահովել Եվրոպայի խաղաղությունը գալիք սերունդների համար։ Մերցը, ելույթ ունենալով Գերմանիայի Բունդեսթագում գագաթնաժողովի մեկնարկից ժամեր առաջ, ընդգծել է, որ Վլադիմիր Պուտինը շարունակում է նպատակ ունենալ Ուկրաինան համարել Ռուսաստանի մաս։ Նա նշել է, որ Բեռլինը պատրաստ է վճարել իր «արդար բաժինը»՝ ի պաշտպանություն Եվրոպայի։ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը ուղևորվում է Հաագա՝ մասնակցելու 2019-ից ի վեր իր առաջին ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովին։ Նախատեսվում է, որ բոլոր 32 անդամ պետությունների առաջնորդները կպարտավորվեն ՀՆԱ-ի 3.5%-ը տրամադրել պաշտպանության համար և ևս 1.5%-ը՝ հարակից ենթակառուցվածքների զարգացման։ Իսրայելի և Իրանի հակամարտության ֆոնին անցկացվող գագաթնաժողովից առաջ ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար Մարկ Ռյուտեն եվրոպացի գործընկերներին կոչ է արել դադարել մտահոգվել ԱՄՆ-ի ներգրավվածությամբ և փոխարենը կենտրոնանալ պաշտպանական ներդրումների և Ուկրաինային աջակցություն ցուցաբերելու վրա։ Նա վստահեցրել է, որ ԱՄՆ նախագահը և ղեկավարությունն ամբողջական նվիրվածություն ունեն ՆԱՏՕ-ին՝ ակնկալելով համարժեք ներդրում նաև դաշնակիցներից։ Ռյուտեն նշել է, որ Եվրոպան և Կանադան այս տարի արդեն ավելի քան 35 միլիարդ դոլարի ռազմական աջակցություն են տրամադրել Ուկրաինային։ Երեքշաբթի օրը Ուկրաինայում ռուսական հարվածների հետևանքով զոհվել է առնվազն 10 մարդ։ Գերմանիայի կանցլերն ընդգծել է, որ Ռուսաստանին բանակցությունների սեղանի շուրջ բերելու բոլոր փորձերն առայժմ ձախողվել են։ Դնիպրոյում և մոտակա Սամար քաղաքում հրթիռային հարվածների հետևանքով զոհվել է 11 մարդ, վիրավորվել՝ 150-ը, այդ թվում՝ երեխաներ։ Դնիպրոյում վնասվել է մանկապարտեզ և ուղևորատար գնացք։ Մինչ այդ Սումի քաղաքում հարվածի հետևանքով զոհվել էին երեք մարդ, այդ թվում՝ երեխա։ Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին արդեն ժամանել է Հաագա և նախատեսում է հանդիպել Դոնալդ Թրամփի հետ՝ ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովի շրջանակում։ Սա կլինի նրանց առաջին հանդիպումը ապրիլին Վատիկանում Ֆրանցիսկոս Պապի հուղարկավորությունից հետո։ ՆԱՏՕ-ի անդամ երկրները պատրաստվում են հաստատել նոր ներդրումային ծրագիր, ըստ որի՝ պաշտպանության վրա ծախսվող գումարները պետք է հասնեն ՀՆԱ-ի 5 տոկոսի։ Թեև շատ երկրներ դեռ չեն հասել 3.5% ցուցանիշին, Գերմանիայի կառավարությունը երեքշաբթի հաստատել է բյուջեի նախագիծ, որով այդ ցուցանիշը կհասնի մինչև 2029 թվականը։ 2025-ին Գերմանիան նախատեսում է պաշտպանության վրա ծախսել 62.4 միլիարդ եվրո, իսկ 2029-ին՝ արդեն 152.8 միլիարդ։ Միջոցները մասնակիորեն կհավաքվեն պարտքի և հատուկ ֆոնդերի միջոցով։ «Մենք դա չենք անում որպես նվեր ԱՄՆ-ին կամ նրա նախագահին։ Դա մեր համոզմունքից է բխում, որովհետև Ռուսաստանը սիստեմատիկ և ագրեսիվ կերպով սպառնում է ողջ Եվրաատլանտյան տարածքի անվտանգությանը և ազատությանը», – հայտարարել է Մերցը։ Գագաթնաժողովի ընթացքում Մերցը հանդիպումներ կունենա Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Քիր Սթարմերի և Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի հետ։ Մարկ Ռյուտեն, ով ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար է դարձել ինը ամիս առաջ, այս ընթացքում փորձել է հասնել նրան, որ դաշնակիցները պարտավորվեն ՀՆԱ-ի 5 տոկոսի ներդրմանը։ Այդ ցուցանիշը կրկնակի գերազանցում է նախորդ 2 տոկոսի ուղեցույցը և երբ Թրամփը հունվարին առաջադրեց այն, շատերին այն թվում էր անիրական։ Երկօրյա գագաթնաժողովը նախատեսվածից համեստ է՝ երեքշաբթի երեկոյան Հոլանդիայի թագավորի ընթրիքից հետո նախատեսվում է մինչև երեք ժամ տևողությամբ աշխատանքային նիստ և հնգակետ հայտարարություն՝ համապատասխանեցված Թրամփի օրակարգին։ Նախատեսվում է, որ պաշտպանական ծախսերի 3.5%-ը կուղղվի հիմնական ռազմական կարիքներին, իսկ 1.5%-ը՝ ավելի լայնորեն սահմանված պաշտպանությանը վերաբերող ոլորտներին, ինչպիսիք են կիբերանվտանգությունն ու ենթակառուցվածքներն ընդհանրապես։ Ներկայումս 32 անդամներից 27-ը չեն հասել 3% ցուցանիշին, իսկ ութը նույնիսկ 2% շեմից ցածր են։ Բրիտանիայի վարչապետ Սթարմերը խոստացել է, որ մինչ
և 2035 թվականը երկիրը կհասնի 5% ցուցանիշին։ Նա ընդգծել է, որ Անգլիան պետք է արագ և որոշակի կերպով արձագանքի անորոշությունների ժամանակաշրջանին։ Կառավարությունը նախատեսում է առաջիկա երկու տարիներին ՀՆԱ-ի 2.6%-ը հատկացնել հիմնական պաշտպանության համար և 1.5%-ը՝ հարակից ոլորտներին։ Իսպանիան շարունակում է պահպանել ամենացածր ցուցանիշը՝ 1.3%-ից պակաս։ Վարչապետ Պեդրո Սանչեսը հակադրվել է ծախսերի կտրուկ ավելացմանը՝ հայտարարելով, որ դա ոչ միայն անտրամաբանական է, այլև կարող է բացասաբար անդրադառնալ երկրի ներքին կայունության վրա՝ հատկապես՝ իշխող ձախակողմյան կոալիցիայի շրջանում։ Կիրակի օրը Սանչեսը հայտարարել էր, թե Իսպանիան կարողացել է ձեռք բերել բացառություն։ Սակայն Ռյուտեն կտրուկ հերքել է այդ պնդումը՝ ասելով․ «ՆԱՏՕ-ն լիովին համոզված է, որ Իսպանիան նույնպես պետք է հասնի 3.5% ցուցանիշին»։ Սանչեսի հայտարարությունից հետո Բելգիան և Սլովակիան նույնպես ցանկություն են հայտնել բացառություն ստանալ՝ թուլացնելով ՆԱՏՕ-ի միասնության վերաբերյալ Ռյուտեի ձևավորած պատկերը։ Բելգիայի արտգործնախարար Մաքսիմ Պրևոն նշել է, որ իրենց դիվանագետները շաբաթներով աշխատել են ճկունության մեխանիզմների ապահովման ուղղությամբ։ Ներկայում Բելգիան ծախսում է ՀՆԱ-ի 1.3%-ը, իսկ Սլովակիան պահպանում է իր որոշման ազատությունը։ Չնայած վերոնշյալ վերապահումներին՝ ակնկալվում է, որ բոլոր 32 պետությունները կստորագրեն նոր պարտավորությունը։ Գագաթնաժողովին մասնակցելու համար Հաագա ուղևորված ՆԱՏՕ-ի և ավելի քան տասներկու գործընկեր երկրների առաջնորդների ժամանման ընթացքում խափանվել է երկաթուղային երթևեկությունը՝ Ամստերդամի մոտ գտնվող Սխիպհոլ օդանավակայանի տարածքում՝ հրդեհի հետևանքով խափանված մալուխների պատճառով։ Նիդեռլանդների անվտանգության նախարար Դավիդ վան Վելն հայտարարել է, որ դիտավորյալ վնասման հնարավորությունը բացառել չի կարելի։ «Դա կարող էր անել ակտիվիստական խումբ, այլ պետություն կամ որևէ այլ ուժ։ Այս պահին ամենակարևորը մալուխների վերականգնումն է և երկաթուղային երթևեկության վերագործարկումը», – նշել է նա՝ խոսելով հանրային հեռարձակող NOS-ին։
Թարգմանվել է ԱԲ-ի միջոցով։
