Ռոսենբերգ․ Ռուսաստանում իշխանությունը լուրջ մտահոգված է տնտեսական խնդիրներով
Սանկտ Պետերբուրգի միջազգային տնտեսական համաժողովում մի ռուս պատգամավոր մոտեցավ ինձ։ – Պատրաստվու՞մ եք հարվածել Իրանին,– հարցրեց նա։ – Ես ոչ ոքի վրա հարվածելու մտադրություն չունեմ,– պատասխանեցի։ – Իմ նկատի ունեմ՝ դուք՝ բրիտանացիներդ… – Միգուցե Թրամփին նկատի ունեք։ – Նրան դուք եք հրահանգներ տալիս,– ժպտաց պատգամավորը։ – Եվ «խորը պետությունը»։ Այս կարճ ու տարօրինակ զրույցը ցույց տվեց, որ այս շաբաթ Սանկտ Պետերբուրգում մարդկանց մտքում միայն տնտեսությունը չէր։ Դիտարկենք նախագահ Վլադիմիր Պուտինին։ Ուրբաթ օրը նա հանդես եկավ համաժողովի գլխավոր նիստում՝ ներկայացնելով իր ելույթը, որը կենտրոնացած էր տնտեսության վրա։ Բայց ամենաշատը քննարկման թեմա դարձան ոչ թե նրա հիմնական ելույթի, այլ հետագա քննարկման ժամանակ հնչեցրած խոսքերը։ – Ունենք հին կանոն. որտեղ կանգնում է ռուս զինվորի ոտքը, այնտեղն արդեն մերն է,– հայտարարեց Պուտինը։ Պատկերացրեք՝ ձեր երկիրը հյուրընկալում է տնտեսական համաժողով՝ նպատակ ունենալով ներգրավել օտարերկրյա ներդրումներ։ Այդ պարագայում բանակի՝ օտար տարածքներ գրավելու մասին պարծենալը դժվար թե նպաստի այդ նպատակին։ Բայց հենց սա է խնդիրը։ 2022 թվականի փետրվարի Ուկրաինա Ռուսաստանի լայնամասշտաբ ներխուժումից հետո տնտեսական առաջնահերթությունները ստվերվել են պատերազմում հաղթելու նպատակով։ Դա է Կրեմլի հիմնական նպատակը։ Ճիշտ է, ռուսական տնտեսությունը որոշակի աճ է գրանցել, սակայն հիմնականում՝ պետության հսկայական ռազմական ծախսերի հաշվին։ Բայց անգամ այս՝ պատերազմի հետ կապված աճը սկսել է մարել։ Պուտինը դրանից մեծապես չի մտահոգվում։ – Ինչ վերաբերում է ռուսական տնտեսության «սպանությանը», ինչպես մի հայտնի գրող էր ասում՝ «իմ մահվան մասին լուրերը չափազանցված են»,– կատակեց նա։ Սակայն ակնհայտ է, որ ռուսական իշխանությունը լուրջ անհանգստացած է։ Համաժողովում Ռուսաստանի տնտեսական զարգացման նախարար Մաքսիմ Ռեշետնիկովը նախազգուշացրեց, որ երկրի տնտեսությունը «ռեցեսիայի եզրին է»։ Ռուսաստանի Կենտրոնական բանկի ղեկավար Էլվիրա Նաբիուլինան հավելեց․ – Երկու տարի մենք բավական բարձր տեմպերով աճեցինք, քանի որ օգտագործվում էին չակտիվացված ռեսուրսներ։ Բայց այժմ
պետք է ընդունենք, որ այդ ռեսուրսներից շատերը իսկապես սպառվել են։ Սանկտ Պետերբուրգի տնտեսական համաժողովը ստեղծվել էր որպես ռուսական տնտեսության փայլուն ցուցադրություն։ Բայց այդ փայլը շատ առումներով մարել է՝ Ուկրաինայի դեմ պատերազմի հետևանքով Ռուսաստանի նկատմամբ սահմանված հազարավոր միջազգային պատժամիջոցների պատճառով։ Շատ արևմտյան ընկերություններ լքել են ռուսական շուկան։ Կարո՞ղ են նրանք վերադառնալ։ Ի վերջո, ԱՄՆ նախկին նախագահ Դոնալդ Թրամփը բազմիցս հայտարարել է, որ ցանկանում է բարելավել հարաբերությունները Մոսկվայի հետ։ – Այսօր նախաճաշեցինք ԱՄՆ Առևտրի պալատի հետ, և բազմաթիվ ամերիկացի ներդրողներ էին եկել։ Տպավորություն ունենք, որ շատ ամերիկյան ընկերություններ ցանկանում են վերադառնալ,– ասաց Կիրիլ Դմիտրիևը՝ Պուտինի ներկայացուցիչը օտարերկրյա ներդրումների հարցում։ Մենք զրուցում էինք համաժողովի շրջանակում։ – Կարծում եմ՝ ամերիկյան կառավարությունն արդեն հասկացել է, որ երկխոսությունն ու համագործակցությունը ավելի արդյունավետ են, քան պատժամիջոցները, որոնք չեն աշխատում և վնասում են հենց իրենց բիզնեսին։ Սակայն արևմտյան բիզնեսի լայնամասշտաբ վերադարձը քիչ հավանական է, քանի դեռ Ռուսաստանը շարունակում է պատերազմը Ուկրաինայի դեմ։ – Հստակ է, որ նախ պետք է ինչ-որ կերպ ավարտել այս հակամարտությունը, որպեսզի ամերիկյան ընկերությունները լուրջ դիտարկեն վերադարձի հարցը,– ասաց Ռուսաստանում ԱՄՆ Առևտրի պալատի նախագահ Ռոբերտ Էյջին։ – Թրամփի վարչակազմին դիմե՞լ եք՝ խնդրելով որոշ պատժամիջոցներ վերացնել,– հարցրի նրան։ – Այցելել ենք Վաշինգտոն։ Կատարել ենք ամերիկյան պատժամիջոցների ազդեցության վերլուծություն ամերիկյան բիզնեսի վրա և փոխանցել այն վարչակազմին։ – Ընդունո՞ւմ եք, որ արևմտյան բիզնեսի վերադարձի գաղափարը վիճահարույց է Ուկրաինայի պատերազմի ֆոնին,– շարունակեցի։ – Արևմտյան բիզնեսները որոշումներ են կայացրել դեռ երեք-չորս տարի առաջ տեղի ունեցած իրադարձությունների հիման վրա,– պատասխանեց Էյջին։ – Այժմ իրենց է վերապահված որոշել՝ արդյոք վերադարձի համար հարմար ժամանակ է։ Երեք տարուց ավելի տևած պատերազմից և զանգվածային պատժամիջոցներից հետո Ռուսաստանը կանգնած է լուրջ տնտեսական մարտահրավերների առաջ՝ բարձր գնաճ, բարձր տոկոսադրույքներ, կանգնած աճի և ռեցեսիայի մասին հաղորդումներ։ Այս խնդիրներն այժմ բացահայտորեն քննարկվում են։ Եվ դեռ պարզ չէ՝ որքան արագ հնարավոր կլինի հաղթահարել դրանք։
Թարգմանվել է ԱԲ-ի միջոցով։