Բայդենը քննադատում է Թրամփին՝ Ուկրաինային տարածքներ զիջելու ճնշման համար
Ջո Բայդենը BBC-ին տված բացառիկ հարցազրույցում հայտարարել է, որ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմի կողմից Ուկրաինայի վրա գործադրվող ճնշումը՝ Ռուսաստանին տարածքներ զիջելու նպատակով, «ժամանակակից զիջողականության» դրսևորում է։ Դելավերում երկուշաբթի օրն ունեցած զրույցում Բայդենն ընդգծել է, որ Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը համարում է Ուկրաինան Ռուսաստանի մաս, և «որևէ մեկը, ով կարծում է, թե նա կդադարի տարածքներ գրավել, պարզապես միամիտ է»։ ՎԵ Օրվա 80-ամյակի առթիվ արևմտյան դաշնակիցները նշում են Երկրորդ համաշխարհայինում տարած հաղթանակը, իսկ Բայդենն այդ համատեքստում մտահոգություն է հայտնել, որ Թրամփի օրոք ԱՄՆ-Եվրոպա հարաբերությունները կարող են կտրուկ վատթարանալ՝ «փոխելով ժամանակակից աշխարհի պատմությունը»։ BBC Radio 4-ի «Today» հաղորդման ընթացքում Բայդենը պատասխանել է նաև իրեն ուղղված քննադատություններին՝ Ուկրաինային տրամադրված աջակցության վերաբերյալ և իր՝ 2024-ի ընտրություններից հրաժարվելու ուշ որոշման մասին։ Հարցին, թե արդյոք պետք է ավելի շուտ հեռանար և ժամանակ թողներ փոխարինող գտնելու համար, նա պատասխանել է. «Չեմ կարծում, թե դա ինչ-որ բան կփոխեր։ Մենք դուրս եկանք ճիշտ պահին՝ ունենալով արժանի թեկնածու»։ Թրամփի վարքագծի վերաբերյալ Բայդենը նաև քննադատել է նրա՝ Պանամայի ջրանցքը վերադարձնելու, Գրենլանդիան գնելու և Կանադան ԱՄՆ 51-րդ նահանգ դարձնելու գաղափարները։ «Ո՞վ է երբևէ նման բան ասել։ Սա մենք չենք։ Մենք կանգնած ենք ազատության, ժողովրդավարության, հնարավորությունների կողքին, ոչ թե հափշտակման», — ասել է Բայդենը։ Ուկրաինայի վերաբերյալ, երբ նրան հարցրել են՝ արդյոք ԱՄՆ-ն բավարար աջակցություն է տրամադրել ոչ միայն դիմակայելու, այլև հաղթելու համար, Բայդենը պատասխանել է. «Մենք նրանց տրամադրել ենք անհրաժեշտ ամեն ինչ՝ անկախությունը պաշտպանելու համար։ Եվ պատրաստ էինք ավելի կոշտ արձագանքել, եթե Պուտինը նորից շարժվեր»։ Նա խստորեն դատապարտել է Թրամփի վարչակազմի ներկայացուցիչների այն հայտարարությունները, թե Ուկրաինան պետք է որոշ տարածքներ զիջի խաղաղության հասնելու համար։ ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ-Դի Վենսն ասել է, որ խաղաղության ծրագրում նախատեսվում է սառեցնել տարածքային գծերը՝ դրանց ներկա վիճակով։ Պաշտպանության նախարար Փիթ Հեգսեթն էլ նշել է, որ 2014-ից առաջվա սահմանների վերականգնումը «անիրատեսական է»։ Բայդենն այս մոտեցումը որակել է որպես «ժամանակակից զիջողականություն»՝ հիշեցնելով Բրիտանիայի նախկին վարչապետ Նևիլ Չեմբերլեյնի քաղաքականությունը, որը 1930-ականներին փորձեց խուսափել պատերազմի բռնկումից՝ բավարարելով Հիտլերի պահանջները։ Նա նաև նախազգուշացրել է, որ Եվրոպայում կարող է նվազել վստահությունը ԱՄՆ առաջնորդության նկատմամբ։ «Եվրոպացի առաջնորդներն այսօր հարց են տալիս՝ ի՞նչ անեմ հիմա, կարո՞ղ եմ վստահել Միացյալ Նահանգներին»։ Թրամփը, իր հերթին, կարծիք է հայտնել, թե Ռուսաստանը պետք է պահպանել Ղրիմը, որը 2014-ին միակողմանիորեն անեքսիայի ենթարկվեց։ Նա մեղադրել է Ուկրաինայի նախագահ Վոլոդիմիր Զելենսկուն խաղաղ բանակցությունները խափանելու մեջ։ Հաղորդվում է, որ ԱՄՆ որոշ նոր նախաձեռնություններ խաղաղ համաձայնության շուրջ ներառում են ոչ միայն Ղրիմը Ռուսաստանին պատկանելու փաստացի ճանաչումը, այլ նաև ռուսական վերահսկողության տակ գտնվող այլ տարածքների ճանաչում։ Սպիտակ տունը դեռևս չի հաստատել այդ տեղեկությունները։ Թրամփն ընդգծել է, թե ինքը կողմ չէ որևէ կողմին. «Ես պարզապես ուզում եմ, որ գործարքն ավարտին հասցվի»։ Իսկ Վենսը հավելել է. «Իհարկե, [ուկրաինացիները] զայրացած են, որ իրենց ներխուժել են։ Բայց արդյո՞ք պետք է հազարավոր զինվորներ զոհվեն մի քանի մղոն տարածքի համար»։ Չնշված մնալով նաև Կիևի քաղաքապետ Վիտալի Կլիչկոյի՝ BBC-ին տված հայտարարությունը, որ հնարավոր է Ուկրաինան ստիպված լինի ժամանակավորապես զիջել որոշ տարածքներ։ Բայդենն ասել է. «Չեմ հասկանում, թե ինչպես կարելի է մտածել, որ եթե թույլ տանք բռնապետին բռնազավթել օտար հողեր, դա կբավարարի նրան։ Դա չի աշխատի»։ Նա նաև մտահոգություն է հայտնել, որ ՆԱՏՕ-ի որոշ երկրներ, որոնք սահմանակցում են Ռուսաստանին, կարո
ղ են որոշել գնալ զիջումների՝ եթե Ուկրաինան որոշի հողեր զիջել։ Թրամփը վաղուց քննադատում է Բայդենի՝ Ուկրաինային ռազմական օգնության ծավալները՝ պնդելով, թե իր նպատակը արյունահեղությունը դադարեցնելն է։ Նա նույնիսկ ասել է, որ Զելենսկին Բայդենին «խաբել է»։ Թրամփի և Վենսի միջև լարվածությունն Ուկրաինայի հարցում գագաթնակետին հասավ փետրվարին՝ երբ նրանք ուղիղ եթերում քննադատեցին Զելենսկուն և պահանջեցին ավելի շատ երախտագիտություն ԱՄՆ աջակցության համար։ «Ես դա ամոթալի համարեցի Ամերիկայի համար», — ասել է Բայդենը։ Թրամփն ու նրա թիմակիցները հաճախ են քննադատում եվրոպական երկրներին՝ պաշտպանության համար բավականաչափ չծախսելու և ԱՄՆ-ից կախված լինելու համար։ Մինչդեռ ըստ Գերմանիայում տեղակայված Kiel ինստիտուտի, եվրոպական երկրներն ընդհանուր առմամբ ավելի շատ գումար են տրամադրել Ուկրաինային, քան ԱՄՆ-ը՝ առանձին վերցրած։ «Չեմ հասկանում, թե ինչպես են նրանք չեն գիտակցում դաշինքների ուժը», — նշել է Բայդենը։ «Դաշինքներն օգուտ են տալիս։ Դրանք ընդհանուր առմամբ խնայում են մեր ծախսերը»։ Իսկ երբ նրան հարցրել են Թրամփի նախագահության առաջին 100 օրվա մասին, Բայդենը հիշեցրել է՝ ինչ վիճակում էր երկիրը իր հեռանալուց հետո։ «Տնտեսությունն աճում էր, ֆոնդային շուկան՝ բարձր, և մենք ընդլայնում էինք մեր դրական ազդեցությունն աշխարհում»։ Թրամփը, իր հերթին, պնդում է, որ իրականացնում է անհրաժեշտ վերափոխում՝ վերահսկելով առևտուրը, ապօրինի միգրացիան և պետական կառույցները։ Նա անցյալ շաբաթ հպարտությամբ նշեց իր պաշտոնավարման առաջին 100 օրը։ Ի՞նչ կարծիք ունի Բայդենը Թրամփի երկրորդ նախագահության մեկնարկի մասին։ «Թող պատմությունն ինքը դատի։ Ես չեմ տեսնում ոչինչ, ինչը կհամարեի հաղթանակ»։
Թարգմանվել է ԱԲ-ի միջոցով։
