Թրամփի հրամանով ԱՄՆ-ը ձգտում է առաջնորդություն հաստատել խորըծովյան հանքարդյունաբերության մեջ
Դոնալդ Թրամփը ստորագրել է վիճահարույց հրամանագիր, որը նպատակ ունի ակտիվացնել խորըծովյան հանքարդյունաբերությունը ինչպես ԱՄՆ-ի տարածքում, այնպես էլ միջազգային ջրերում։ Հրամանագիրը, որն ստորագրվել է հինգշաբթի օրը, հերթական քայլն է, որով ԱՄՆ-ի նախագահը փորձում է ընդլայնել երկրի հասանելիությունը կարևոր հանքանյութերին, որոնք անհրաժեշտ են ավիատիեզերական, կանաչ տեխնոլոգիաների և առողջապահական ոլորտների համար։ Խորը ծովերում առկա են միլիարդավոր տոննա կարտոֆիլաձև քարեր՝ այսպես կոչված պոլիմետաղային հանգուցիկներ, որոնք հարուստ են կարևոր հանքանյութերով, այդ թվում կոբալտով և հազվագյուտ մետաղներով։ Բազմաթիվ երկրներ և բնապահպանական կազմակերպություններ կտրուկ դեմ են միջազգային ջրերում խորը ծովերի շահագործմանը՝ առանց համապատասխան գիտական հետազոտությունների։ Նոր հրամանագրում նշվում է, որ այն նպատակ ունի «ԱՄՆ-ին դիրքավորել որպես պատասխանատու ծովահատակային հանքահետախուզման համաշխարհային առաջնորդ»։ Սակայն այս քայլը փաստորեն շրջանցում է ՄԱԿ-ի շրջանակներում ընթացող երկարատև բանակցությունները՝ ուղղված միջազգային ջրերում հանքարդյունաբերության կարգավորման հարցին։ Չինաստանի արտաքին գործերի նախարարության ներկայացուցիչ Գուո Ճիակունը հայտարարել է, որ «ԱՄՆ-ի թույլտվությունը խախտում է միջազգային իրավունքը և վնասում է միջազգային հանրության ընդհանուր շահերին»։ Նշենք, որ Չինաստանը գերակշռում է հազվագյուտ մետաղների, ինչպես նաև կոբալտի և լիթիումի արդյունահանման ոլորտում։ Փորձագետների խոսքով՝ Թրամփին վաղուց է անհանգստացնում ԱՄՆ-ի այս ոլորտում թույլ դիրքը։ «Մեր նպատակն է՝ ԱՄՆ-ը գերազանցի Չինաստանին օվկիանոսի հատակում առկա ռեսուրսների մրցավազքում», – հայտարարել է ԱՄՆ-ի պաշտոնյան։ Հրամանագրով նախատեսվում է արագացնել ինչպես ազգային, այնպես էլ միջազգային ջրերում հետախուզության և արդյունահանման թույլտվությունների տրամադրման գործընթացը։ Թրամփի վարչակազմի գնահատմամբ՝ խորը ծովերի հանքարդյունաբերությունը կարող է առաջիկա 10 տարում 300 միլիարդ դոլարով ավելացնել երկրի ՀՆԱ-ն և ստեղծել 100,000 աշխատատեղ։ Մինչդեռ ԵՄ-ն, Միացյալ Թագավորությունը և այլ երկրներ հանդես են գալիս moratorium-ի՝ ժամանակավոր արգելքի օգտին՝ մինչև լիարժեք գիտական ուսումնասիրություններ չկատարվեն։ Բնապահպանները և գիտնականները մտահոգված են, որ խորը ծովերում բնակվող դեռևս չբացահայտված տեսակները կարող են անդառնալի վնաս կրել։ «Խորըծովյան հանքարդյունաբերությունն իր էությամբ վտանգավոր է օվկիանոսի համար», – ասել է Ocean Conservancy բնապահպանական կազմակերպության ներկայացուցիչ Ջեֆ
Ուոթերսը։ Նա հավելել է, որ դրա ազդեցությունը կզգացվի ոչ միայն ծովի հատակում, այլ ողջ ջրի սյունում՝ ներառյալ բոլոր այն էակները, որոնք կախված են այդ էկոհամակարգից։ Չնայած հստակ չէ, թե երբ կարող է մեկնարկել հանքարդյունաբերությունը, The Metals Company (TMC) անունով հանքարդյունաբերական ընկերությունը արդեն ներկայացրել է հայտեր միջազգային ջրերում գործունեություն սկսելու համար։ Ընկերության ղեկավար Ժերար Բարոնը հույս ունի մեկնարկել արդյունահանումը մինչև տարեվերջ։ Նա և ոլորտի այլ ներկայացուցիչներ կասկածի տակ են դնում բնապահպանական վտանգների մասին պնդումները՝ նշելով, որ ծովի աբիսալ գոտին՝ ծովի մակերևույթից 3,000-6,000 մետր խորության վրա, կենսաբազմազանության ծայրահեղ ցածր խտություն ունի։ «Այստեղ բուսական աշխարհ չկա։ Իսկ կենդանական կենսազանգվածը մոտավորապես 10 գրամ է մեկ քառակուսի մետրի վրա։ Համեմատության համար՝ մոլորակի անդար tropիկական անտառներում, որտեղ հիմնականում արդյունահանում են նիկել, կենսազանգվածը գերազանցում է 30 կիլոգրամը», – նա ավելի վաղ ասել է BBC-ին։
Թարգմանվել է ԱԲ-ի միջոցով։
