Սպառնալիքը շարունակվում է. Մեքսիկայում կարտելի արյունալի հարձակումից հետո լարվածությունը չի նվազում
Սպառնալիքը շարունակվում է. Մեքսիկայում կարտելի արյունալի հարձակումից հետո լարվածությունը չի նվազում Գվադալախարա մտնելիս դեռևս տեսանելի են կիրակի օրը Ջալիսկոյի նոր սերնդի կարտելի (CJNG) կողմից իրականացված սարսափելի հարձակման հետքերը։ Ճանապարհների եզրերին կան այրված մեքենաների մնացորդներ, մայրուղիներին՝ սևացած ասֆալտի հատվածներ։ Ամենահզոր և ամենասարսափելի կարտելերից մեկը՝ CJNG-ն, տասնյակ մեքենաներ է հրկիզել՝ ի պատասխան իր առաջնորդ Նեմեսիո «Էլ Մենչո» Օսեգուերայի սպանության։ Այրված խանութները, ավերված հարմարավետության խանութները և բոցավառված փողոցները հենց այն պատգամն էին փոխանցում, որ կարտելը ցանկանում էր տալ՝ առանց իրենց ղեկավարի էլ նրանք մնում են հզոր, ընդունակ են քաղաքում անկարգություններ առաջացնել և զանգվածային վախ ու սարսափ տարածել։ Մեքսիկայի նախագահ Կլաուդիա Շեյնբաումը փորձում է հակառակ պատկեր ստեղծել։ Երկուշաբթի օրը կայացած ամենօրյա մամուլի ասուլիսում նա խոսեց «խաղաղության և հանգստության» վերադարձի մասին երկրի մեծ մասում և գովաբանեց անվտանգության ուժերի գործողությունները։ Միաժամանակ Գվադալախարայի փողոցներով շրջում են զորքերի և ոստիկանության շարասյուներ՝ հանգստություն հաղորդելու համար, սակայն շատ բնակիչների մոտ դա միայն ավելացնում է անհանգստությունը։ Չնայած զինվորների և ոստիկանների ներկայությանը՝ փողոցները շատ ավելի դատարկ են սովորականից։ Մարդիկ վախենում են նոր բռնություններից՝ և՛ Գվադալախարայում, և՛ ամբողջ Ջալիսկո նահանգում։ Փոքր բիզնեսների մեծ մասը փակ է, դպրոցները չեն աշխատում, մարդիկ տանը են մնացել՝ ընտանիքների հետ։ Բացառություն էր Սևերո սրճարանի սեփականատեր Անվար Մոնտոյան։ «Այսօր ստիպված էի բացել։ Նոր բիզնես է, շատ ծախսեր ունեմ»,— ասում է նա BBC-ին՝ ժպտալով։ Վերջին օրերի բռնությունների մասին խոսելիս ավելացնում է. «Տարօրինակ ու ծանր օր էր, բոլորը վախեցած էին։ Հիմա էլ շատերն անհանգստանում են, թե ինչ է լինելու շարունակությունը»։ Նա կարծում է, որ սրճարանը բաց պահելը մարդկանց համար «ապահով վայր» է ստեղծում։ Հաճախորդները գնահատել են որոշումը՝ սեղանների մեծ մասը լցված է երիտասարդներով, ովքեր կա՛մ աշխատում են նոութբուքերով, կա՛մ հանգիստ զրուցում են տանիքի ստվերում։ Հաճախորդներից մեկը՝ ձախակողմյան պատգամավոր Մարիանա Կասիլյասն է։ Նա կարծում է, որ Ջալիսկոյում տեղի ունեցածը խոր խնդիրների արտահայտություն է՝ և՛ կարտելի բռնության, և՛ իշխանությունների արձագանքի մեջ։ «Սա նոր իրավիճակ չէ»,— ասում է նա։ «Պարզապես այս անգամ, քանի որ սպանվել էր կարտելի բարձրաստիճան ղեկավարներից մեկը, բռնությունը պայթեց ավելի ուժգին, քան սովորաբար»։ Վերջին երկու տասնամյակում՝ Ֆելիպե Կալդերոնի նախագահության ժամանակ սկսված «պայքարից» ի վեր, տարածաշրջանը տեսել է ճանապարհների փակումներ, ավտոբուսների հրկիզումներ, քաղաքացիների առևանգումներ։ «Որպես տեղական պատգամավոր՝ պարտավոր եմ հարցնել՝ ինչո՞ւ է այս մոդելը, այս սցենարը կրկնվում ավելի քան քսան տարի»,— ասում է Կասիլյասը։ Նրա կարծիքով՝ այս մոդելում կյանքը կարտելների համար ոչնչի է արժե, իսկ կառավարությունը շարունակում է կենտրոնանալ առաջնորդների որսի վրա՝ առանց լուծելու բռնության և աղք
ատության միջավայրը, որը սնում է կարտելները և երիտասարդներին մղում դեպի նրանց շարքերը։ Ավելի քան 60 հուղարկավորություն է նախապատրաստվում՝ և՛ կարտելի զինվորների, և՛ ազգային գվարդիայի զինծառայողների։ Այս համատեքստում շատերի մոտ արձագանք է գտնում այն տեսակետը, որ «թագավորի գլուխը կտրելու» ռազմավարությունը միայն ավելի շատ բռնություն է առաջացնում։ Թմրանյութերի պատերազմի փորձագետ Դեբորա Բոնելլոն (Insight Crime) նշում է. «Վերջին երկու տասնամյակում Մեքսիկայում առաջնորդների որսի ռազմավարությունը միշտ հանգեցրել է նույնին՝ ավելի մեծ բռնության։ Երբ վերացնում ես խոշոր առաջնորդի, առաջանում է իշխանության համար պայքարի դատարկություն, և տարբեր շրջաններում սկսվում են ներքին բախումներ»։ Այդ շրջաններից մեկը կարող է լինել Գվադալախարան, որտեղ հունիսին պետք է անցկացվի աշխարհի առաջնության խաղեր, այդ թվում՝ Իսպանիա–Ուրուգվայ հանդիպումը։ Սակայն այս շաբաթվա սարսափելի պատկերներից հետո երկրպագուները կարող են վախենալ գնալ խաղին։ Անվար Մոնտոյան անհավատությամբ սուլում է, երբ խոսքը գնում է աշխարհի առաջնության մասին։ «Ես երբեք չեմ եղել աշխարհի առաջնությանը, չգիտեմ, թե ուրիշ երկրներում ինչպես է լինում։ Բայց կարծում եմ՝ սա աշխարհի առաջնության համար անվտանգ վայր չէ»։ Մարիանա Կասիլյասն էլ համաձայն է. «Ջալիսկոյում միաժամանակ մի քանի ծանր ճգնաժամ է ընթանում՝ բռնության ճգնաժամը, որը հենց հիմա տեսանք իր առավելագույն դրսևորմամբ, անհետացածների ճգնաժամը… Մարդիկ այստեղ չեն ուզում աշխարհի առաջնություն։ Նրանք ուզում են անվտանգություն, մաքուր ջուր և իրենց անհետացած հարազատներին վերադարձնել»։
Թարգմանվել է ԱԲ-ի միջոցով։
