Ինչպես է արքա Չարլզը նպաստում Մեծ Բրիտանիայի և Ֆրանսիայի հարաբերությունների վերականգնմանը
Բրիտանական շքեղությունը և փափուկ ուժը հազվադեպ են այսքան շեշտադրված լինում, որքան այն պահերին, երբ արքա Չարլզն ու թագուհի Կամիլյան հեծելաշարով շրջում են Ուինձորի հիասքանչ փողոցներում։ Այս անգամ նրանց միանում են Էմանուել և Բրիջիտ Մակրոնները՝ Ֆրանսիայի նախագահի 2008-ից ի վեր առաջին պետական այցի շրջանակում։ Սա նաև առաջին այցն է ԵՄ ղեկավարի կողմից Brexit-ից հետո։ Ուինձորում և Լոնդոնում կայանալիք այս եռօրյա այցը սպասվածից ավելին է, քան պարզապես արարողակարգային միջոցառումներ։ Անկայունության պայմաններում՝ այս այցը միտված է իրական առաջընթացի հասնելու։ Մակրոնը հանդես է գալու բրիտանացի պատգամավորների առաջ, իսկ այցելության ընթացքում նախատեսվում է պաշտոնական ընթրիք։ Վերջում Մեծ Բրիտանիայի և Ֆրանսիայի միջև կկայանա գագաթնաժողով, որը կհամադրվի նոր վարչապետ Սիր Քիր Սթարմերի և Մակրոնի կողմից։ Կողմերը կփորձեն համաձայնության գալ ապօրինի միգրանտների վերադարձի հարցում, իսկ Ուկրաինայի նախագահը կմիանա տեսազանգով՝ քննարկելու ռազմական աջակցությունը։ Բայց ամենակարևոր հարցը մնում է՝ կարո՞ղ են երկու երկրները իրապես վերականգնել վստահությունը՝ անցյալի լարվածությունից հետո։ Եվ այս ողջ գործընթացում որքանո՞վ է վճռորոշ արքա Չարլզի դերը։ Երկու ամիս առաջ Մեծ Բրիտանիան և ԵՄ-ն հայտարարեցին հարաբերությունների վերանայման մասին։ Ֆրանսիայի հետ հարաբերություններն առանձնապես բարելավվել են՝ պայմանավորված թե՛ անձնական հասկացողությամբ, թե՛ ռազմավարական անհրաժեշտությամբ։ Երկու երկրներն ունեն կարևոր ընդհանրություններ՝ ատոմային զինուժ, ՄԱԿ-ի ԱԽ անդամակցություն և ռազմական դաշինքներ։ Նրանք այժմ վերանայում են 15 տարվա վաղեմության Լանկաստեր Հաուսի համաձայնագրերը՝ ընդլայնելով համատեղ ռազմական ուժերը նաև ՆԱՏՕ-ի այլ անդամների հաշվին։ Ֆրանսիայի նախկին դեսպան Սիլվի Բերմանը նշել է․ «Այս գործընկերությունը միշտ էլ բացառիկ է եղել և ապագայում առավել կարևոր է դառնալու»։ Արքա Չարլզը, ով 76 տարեկան է, այս տարի արդեն իսկ մի քանի կարևոր դիվանագիտական քայլ է կատարել։ Փետրվարին Սիր Քիրը հենց իր միջոցով փոխանցեց Թագավորի անձնական հրավերը Մակրոնին։ Հունիսին Ուինձորում նա երկրորդ անգամ հյուրընկալեց Ուկրաինայի նախագահին։ Նա բազմիցս խոսել է ուկրաինացիների հերոսության մասին։ Թագավոր դառնալուց դեռ շատ առաջ՝ 1970-ին, արքայազն Չարլզը ներկա է գտնվել Շառլ դը Գոլի հուղարկավորությանը։ Այս տարիների ընթացքում նա միջազգային քաղաքականության հարցերով մեծ փորձ է կուտակել։ Նա ազատորեն խոսում է ֆրանսերեն և իբրև արքայազն՝ մի քանի տասնամյակ սերտ կապ է պահել Եվրոպայի ղեկավարների հետ։ 2023-ի սեպտեմբերին՝ Եղիսաբեթ թագուհու մահից հետո, արքա Չարլզի և թագուհի Կամիլիայի առաջին պետական այցը դեպի Ֆրանսիա էր։ Փարիզում արքան ելույթ ունեցավ Սենատում ֆրանսերենով և արժանացավ բուռն ծափողջյունների։ Այդ այցը, չնայած արտաքին առումով մեղմ, ենթադրում էր երկկողմ հարաբերությունների վերականգնում։ Բրեքսիթի շուրջ բանակցությունների ժամանակ լարվածությունը հասել էր գագաթնակետին։ Այնուհետև Ավստրալիան չեղարկել էր ֆրանսիական սուզանավերի գնումը՝ նախընտրելով նոր դաշինք Մեծ Բրիտանիայի և ԱՄՆ-ի հետ։ Ֆրանսիան դա համարեց դավաճանություն։ Իսկ Բորիս Ջոնսոնը անգամ հեգնել էր ֆրանսիացիներին՝ կոչ անելով «հանգստանալ»։ Սակայն 2022-ին Մակրոնն էր նախաձեռնեց Եվրոպական քաղաքական համայնքի (EPC) գաղափարը, որի շրջանակում Մեծ Բրիտանիան վերադարձավ Եվրոպայի անվտանգային օրակարգ։ 2023-ին Ռիշի Սունաքը փորձեց նոր էջ բացել Փարիզում, իսկ արդեն Սթարմերն է գլխավորել EPC-ի գագաթնաժողովը։ Ֆրանսիացի վերլուծաբան Սեբաստիեն Մայարն ընդգծել է, որ վստահությունը դեռևս լիովին վերականգնված չէ․ «Վստահությունը ժամանակ է պահանջում, բայց Ուկրաինայի հարցը, ռուսական սպառնալիքը և Թրամփի հնարավոր վերադ
արձը կարող են դառնալ նոր միավորման շարժառիթ»։ Սոցիոլոգ Սյուզի Դենիսոնը համաձայն է՝ որոշ տարաձայնություններ կային նաև Բրեքսիթից առաջ։ Իսկ Մակրոնի համար այս այցը նաև հնարավորություն է վարկի անկման պայմաններում ամրապնդելու միջազգային դիրքը։ Ֆրանսիացիներին շարունակ հետաքրքրում է Բրիտանական թագավորական ընտանիքը, ինչը առաջին օրվանից մեծ ուշադրություն կգրավի։ Նախարարների մեծ թիմով ուղեկցվող Մակրոնը քննարկումներ կունենա ոչ միայն արտաքին քաղաքականության, այլև արհեստական բանականության, միջուկային էներգետիկայի ու մշակութային համագործակցության ուղղությամբ։ Կարևոր հարցերից է ուսանողների և երիտասարդների շարժունակությունը՝ Բրեքսիթից հետո ստեղծված խոչընդոտների ֆոնին։ Սակայն գագաթնաժողովի հիմնական առանցքները կլինեն պաշտպանությունն ու միգրացիան։ Երկու երկրները հատկապես շահագրգռված են միգրանտների վերադարձի համաձայնագրով։ Ֆրանսիան վաղուց պնդում է, որ Մեծ Բրիտանիան պետք է լուծի ներգաղթի գրավչության խնդիրները։ Մեծ Բրիտանիան արդեն իսկ ֆինանսավորում է 1,200 ֆրանսիացի ժանդարմների՝ ափամերձ հսկողության համար։ Քննարկվում է «մեկ մուտք, մեկ ելք» սկզբունքը․ յուրաքանչյուր փոքր նավակով անցածի դիմաց Ֆրանսիայից մեկ այլ ապաստանի փնտրող կմիանա Մեծ Բրիտանիայում։ Սակայն Հարավային Եվրոպայի երկրները դրան ընդդիմանում են, քանի որ վերադարձրածները կարող են տեղափոխվել իրենց տարածք։ Բրիտանական ընդդիմադիր պահպանողականները այն արդեն քննադատել են՝ համարելով «ազգի ձախողման խորհրդանիշ»։ Բայց ամբողջ Եվրոպայում բոլորն են լուծում փնտրում։ Հնարավոր ֆրանսա-բրիտանական մոդելը կարող է հետագայում կիրառվել նաև Միջերկրականի վրա։ Այս ուղերձը կփորձի ցույց տալ, թե արդյոք արքա Չարլզի կոչը՝ «վերակենդանացնել բարեկամությունը 21-րդ դարին արժանի ձևով», իրապես տեղ է հասել։ Հիմա արդեն խոսքն է ոչ միայն անհատների կապերի, այլ կոնկրետ քաղաքական լուծումների մասին։
Թարգմանվել է ԱԲ-ի միջոցով։
