ԱՄՆ-ն հորդորում է Չինաստանին կանխել Իրանի կողմից Հորմուզի նեղուցի փակումը
ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն կոչ է արել Չինաստանին՝ միջամտել և կանխել Իրանի կողմից Հորմուզի նեղուցի հնարավոր փակումը, որն աշխարհում համարվում է նավթային փոխադրումների առանցքային ուղիներից մեկը։ Նրա այս հայտարարությունն արվել է այն բանից հետո, երբ Իրանի պետական Press TV-ը հաղորդեց, որ Մեջլիսը հաստատել է նեղուցը փակելու նախաձեռնությունը, սակայն վերջնական որոշումը դեռ պետք է ընդունի Իրանի Գերագույն ազգային անվտանգության խորհուրդը։ Նավթի մատակարարման խափանումը կարող է լուրջ հետևանքներ ունենալ համաշխարհային տնտեսության վրա։ Չինաստանը՝ որպես Իրանից նավթ ներկրող խոշորագույն երկիր, սերտ հարաբերություններ ունի Թեհրանի հետ։ Նավթի գներն աճել են ԱՄՆ-ի կողմից Իրանի միջուկային օբյեկտների վրա հարվածներից հետո։ Brent տեսակի նավթի գինը հասել է վերջին հինգ ամսվա առավելագույն ցուցանիշին։ «Ես հորդորում եմ Պեկինի կառավարությանը կապ հաստատել Իրանի հետ, քանի որ նրանք էապես կախված են Հորմուզի նեղուցով նավթի փոխադրումներից», Fox News-ին տված հարցազրույցում հայտարարել է Ռուբիոն։ «Եթե նրանք փակեն նեղուցը, դա կլինի իրենց համար տնտեսական ինքնասպանություն։ Մենք ունենք միջոցներ նման քայլին հակազդելու համար, սակայն նաև մյուս երկրները պետք է անհանգստացած լինեն։ Դա նրանց տնտեսություններին ավելի ծանր հարված կհասցնի, քան մերային»։ Աշխարհում օգտագործվող նավթի մոտ 20 տոկոսն անցնում է Հորմուզի նեղուցով, և Միջին Արևելքի խոշոր նավթարդյունաբերող երկրները այդ ջրուղով են տեղափոխում էներգակիրները։ Նեղուցում ցանկացած խափանում կարող է կտրուկ բարձրացնել նավթի համաշխարհային գները։ Ներկայում Brent տեսակի նավթի գինը հասել է 78.89 դոլարի մեկ բարելի դիմաց՝ ըստ կիրակի գիշերվա (GMT) տվյալների։ «ԱՄՆ-ն տարածաշրջանում ունի հզոր ռազմական դիրքավորումներ՝ Իրանի հնարավոր հակահարվածներին պատրաստ լինելու համար։ Բայց նավթի գների համար ամենամեծ վտանգը իրավիճակի հնարավոր սրումն է», հայտարարել է MST Financial ընկերության էներգետիկ հետազոտությունների բաժնի ղեկավար Սաուլ Կավոնիկը։ Նավթի գինը ազդում է ոչ միայն վառելիքի, այլև սննդամթերքի և բազմաթիվ այլ ապրանքների արժեքի վրա։ Ըստ Vortexa բեռնափոխադրումների վերլուծական ընկերության տվյալների՝ միայն մայիսին Չինաստանը ներմուծել է օրական ավելի քան 1.8 միլիոն բարել իրանական նավթ, ինչը ավելի է, քան
ցանկացած այլ երկրի ցուցանիշ։ Այլ խոշոր ասիական տնտեսություններ՝ Հնդկաստանը, Ճապոնիան և Հարավային Կորեան, նույնպես կախված են այդ նեղուցով իրականացվող նավթային մատակարարումներից։ Էներգետիկ վերլուծաբան Վանդանա Հարին BBC-ին ասել է, որ Իրանը «փակելով նեղուցը՝ քիչ բան կարող է շահել և շատ բան կորցնել»։ Նրա խոսքով՝ Թեհրանը այդ քայլով կարող է թշնամացնել Պարսից ծոցի հարևան նավթարդյունաբերող երկրներին և վնասել իր կարևոր գործընկեր Չինաստանի հետ հարաբերություններին։ Անցած հանգստյան օրերին ԱՄՆ-ն միացել է Իրան-Իսրայել հակամարտությանը՝ նախագահ Դոնալդ Թրամփի հայտարարությամբ, թե Վաշինգտոնը «ոչնչացրել է» Թեհրանի կարևոր միջուկային օբյեկտները։ Սակայն հստակ չի, թե որքան լուրջ վնաս է հասցվել, քանի որ ՄԱԿ-ի Ատոմային էներգիայի գործակալությունը հայտնել է, որ չի կարող գնահատել Ֆորդոյի հզորապես պաշտպանված ստորգետնյա միջուկային կայանի վիճակը։ Իրանը պնդել է, որ վնասը եղել է աննշան։ Թրամփը նաև նախազգուշացրել է Թեհրանին, որ եթե վերջինս չհրաժարվի միջուկային ծրագրից, կբախվի «ավելի ծանր» հարվածների։ Երկուշաբթի օրը Պեկինը քննադատել է ԱՄՆ-ի հարվածները՝ դրանք համարելով վնասակար Վաշինգտոնի հեղինակության համար և կոչ արել անհապաղ դադարեցնել ռազմական գործողությունները։ Չինաստանի ՄԱԿ-ի դեսպան Ֆու Ցոնգը կոչ է արել բոլոր կողմերին զսպել ուժի կիրառման ցանկությունը և «հետ չմղել կրակը», ըստ պետական CCTV հեռուստաալիքի։ Global Times թերթի խմբագրականում էլ նշվել է, որ ԱՄՆ-ի ներգրավվածությունն Իրանում «ավելի է բարդացրել ու ապակայունացրել Միջին Արևելքի իրավիճակը» և վտանգում է հակամարտության վերահսկողության հնարավորությունը։
Թարգմանվել է ԱԲ-ի միջոցով։
